Waymo opent robotaxi-dienst in Las Vegas als vijftiende markt

TL;DR

• Wat: Waymo lanceert zijn commerciële robotaxi-dienst in Las Vegas — de vijftiende stad waar je zonder bestuurder een ritje kunt boeken.
• Waarom relevant: De schaalsnelheid van autonome mobiliteit in de VS laat zien hoe snel vervoer als dienst verandert — en dat raakt uiteindelijk ook Europese logistiek en mobiliteit.
• Wat je ermee kunt: Houd in de gaten hoe je bedrijfsvervoer of klantmobiliteit eruitziet als zelfrijdende diensten ook in Europa landen — Nederland mikt op 2027.

Waymo, de zelfrijdende-autodivisie van Alphabet (het moederbedrijf van Google), heeft vandaag zijn robotaxi-dienst geopend in Las Vegas. Het is de vijftiende Amerikaanse stad waar je als gewone passagier een rit kunt boeken in een auto zonder bestuurder. Ik vind het interessant om te zien hoe snel dit nu gaat — en wat het signaal is voor ondernemers die afhankelijk zijn van transport en mobiliteit.

Wat er precies is gebeurd

Waymo rijdt vanaf vandaag met wat het bedrijf "tientallen" van zijn nieuwe Ojai-minivans noemt door een deel van Las Vegas. Het startgebied omvat de Strip ten zuiden van Highway 589 en het gebied richting Boulder Junction. Wie een ritje wil maken, moet eerst via de Waymo-app een uitnodiging aanvragen. Dat klinkt misschien omslachtig, maar het is een patroon dat Waymo in eerdere steden ook volgde: eerst op uitnodiging, en binnen één tot twee maanden open voor iedereen.

De goedkeuring van de Nevada Transportation Authority kwam een paar weken geleden. Waymo mag het komende jaar tot 1.000 autonome voertuigen inzetten in Clark County — het gebied waar Las Vegas onder valt. Wat mij hier opvalt: Waymo is niet de enige die toestemming heeft gekregen. Tesla mag er tot 5.000 zelfrijdende auto's laten rijden, en Uber kreeg een vergunning voor 1.000 voertuigen via partnerschappen met Zoox en Motional (een dochter van Hyundai). Bij elkaar opgeteld zou dat neerkomen op zo'n 8.000 robotaxi's in één regio binnen twaalf maanden.

Vijftien steden — en het gaat snel

Waymo is actief in steden als San Francisco, Los Angeles, Phoenix, Austin, Dallas, Houston, Miami en Nashville. In totaal rijden er nu meer dan 4.000 Waymo-robotaxi's door de Verenigde Staten. Het bedrijf verzorgt naar eigen zeggen zo'n 400.000 betaalde ritten per week en mikt op meer dan een miljoen wekelijkse ritten tegen het einde van dit jaar.

Dat is geen testproject meer. Dat is een vervoersdienst op schaal. Ter vergelijking: 400.000 ritten per week is ruwweg vergelijkbaar met het aantal taxiritten dat in heel Nederland in een gemiddelde week plaatsvindt. En dat doet één bedrijf, zonder bestuurders.

Wat ik ook opvallend vind: Waymo heeft onlangs een abonnementsdienst gelanceerd, Waymo Premier, voor 29,99 dollar per maand. Daarmee krijg je voorrang bij ophaalverzoeken, 10% cashback op ritten en toegang tot nieuwe gebieden. Het doet denken aan hoe streamingdiensten en SaaS-bedrijven werken — een vast bedrag per maand voor voorspelbare toegang. Dat maakt het verdienmodel stabieler en de vraag beter voorspelbaar.

Concurrentie in de woestijn

Las Vegas wordt een soort strijdtoneel voor autonome mobiliteit. Zoox is er al actief, Tesla heeft een fors grotere vergunning dan Waymo, en Uber bouwt via partners ook aan een eigen robotaxi-netwerk. Kun je je voorstellen hoe dat eruitziet als straks duizenden zelfrijdende auto's door dezelfde stad rijden, van verschillende aanbieders?

Voor de stad zelf is het logisch. Las Vegas heeft een enorme toeristenstroom, relatief overzichtelijke wegen (brede lanen, weinig fietspaden), en een klimaat dat gunstig is voor sensoren — weinig regen, weinig sneeuw. Bovendien heeft Nevada al langer een relatief open houding ten opzichte van autonome voertuigen.

Wat mij betreft laat dit ook zien dat de markt voor autonome mobiliteit niet meer draait om de vraag "werkt het?" maar om de vraag "wie schaalt het snelst?". En dat is een fundamenteel andere fase.

Wat betekent dit voor Nederland?

Nu hoor ik je denken: leuk voor Las Vegas, maar wat heb ik daar als Nederlandse ondernemer aan? Dat is een eerlijke vraag.

Nederland werkt op dit moment aan wetgeving om zelfrijdende auto's op de openbare weg toe te laten. Volgens de overheidsplannen (de zogeheten Actieagenda Auto) moet dat vanaf 2027 mogelijk worden. Op dit moment mogen autonome voertuigen hier alleen in gecontroleerde testsituaties rijden, vaak met een veiligheidsbestuurder of op afstand bediend.

Maar de ontwikkelingen in de VS geven wel een voorproefje van wat er kan veranderen. Stel dat je als ondernemer een bezorgdienst runt, of een bedrijf hebt waarbij medewerkers of klanten regelmatig van A naar B moeten. De kosten van personenvervoer worden voor een groot deel bepaald door arbeid — de bestuurder. Als die factor wegvalt, verandert de kostenstructuur fundamenteel.

Waymo werkt overigens met een soort franchise-model: lokale partijen zoals het bedrijf Moove verzorgen het wagenparkbeheer, het opladen en het onderhoud. Waymo levert de technologie. Dat is een interessant model, omdat het betekent dat er ook aan de operationele kant kansen ontstaan voor lokale bedrijven — niet alleen voor de technologieontwikkelaar zelf.

Logistiek even geparkeerd

Een kanttekening: Waymo heeft zijn logistieke tak, Waymo Via, in 2023 op pauze gezet om zich volledig op personenvervoer te richten. Wie hoopte op autonome pakketbezorging, moet daar dus nog even op wachten. Maar het feit dat de passagiersdienst nu zo snel schaalt, maakt het aannemelijk dat logistiek op termijn weer in beeld komt — als de technologie en het verdienmodel bewezen zijn.

De bredere markt groeit mee

Volgens marktonderzoek zou de wereldwijde robotaxi-markt in 2033 zo'n 153 miljard dollar waard kunnen zijn. Analisten schatten dat mobiliteitsdiensten — waaronder ritten op aanvraag en logistiek — ongeveer 65% van de totale markt voor autonome voertuigen uitmaken. Dat zijn grove schattingen, maar ze geven wel de richting aan: dit is niet een niche-experiment, dit is een sector in opbouw.

Voor Nederlandse ondernemers is het vooral zaak om de ontwikkelingen te volgen zonder er direct op te springen. De regelgeving is er nog niet, de infrastructuur moet nog worden aangepast, en de Nederlandse wegomstandigheden (denk aan smalle straten, fietsers, wisselend weer) zijn heel anders dan die in Arizona of Nevada. Maar de richting is duidelijk.

Een reflectie

Voor mij is dit vooral een signaal van tempo. Twee jaar geleden was Waymo actief in een handvol steden, nu zijn het er vijftien. De stap van experiment naar commerciële dienst is gemaakt, en de stap van commerciële dienst naar schaalbare markt is in volle gang. Ik denk dat het voor ondernemers verstandig is om niet te wachten tot de eerste robotaxi door Amsterdam rijdt, maar nu al na te denken over wat autonome mobiliteit betekent voor je bedrijfsmodel — al is het maar als gedachte-experiment. De toekomst van vervoer wordt op dit moment in de woestijn van Nevada uitgetekend, en de contouren worden steeds scherper.