OpenAI stopt met het klonen van schrijfstijlen van bekende auteurs

TL;DR

• Wat: OpenAI past ChatGPT aan zodat het niet langer de schrijfstijl van bekende auteurs direct kloont, maar wel een "vergelijkbaar gevoel" mag vastleggen.
• Waarom relevant: Als je ChatGPT gebruikt om content te maken, verandert dit wat je wel en niet kunt vragen — en hoe je omgaat met stijl in je communicatie.
• Wat je ermee kunt: Controleer of je prompts die naar specifieke auteurs verwijzen nog werken, en overweeg je eigen stijlprofiel als basis te gebruiken.

Ik viel over een bericht van Ars Technica dat mij aan het denken zette: OpenAI past de regels aan voor hoe ChatGPT omgaat met verzoeken om te schrijven in de stijl van bekende auteurs. Het model mag de schrijfstijl niet langer direct klonen, maar kan wel een "vergelijkbaar gevoel" vastleggen. Dat onderscheid is subtiel, maar voor iedereen die AI inzet voor teksten, is het relevant.

Wat er verandert

Tot nu toe kon je ChatGPT vragen: "Schrijf dit in de stijl van Hemingway" of "Maak een tekst zoals J.K. Rowling die zou schrijven." Het model deed dan zijn best om de kenmerkende zinsbouw, woordkeuze en toon van die auteur na te bootsen.

Volgens de berichtgeving van Ars Technica trekt OpenAI daar nu een grens. ChatGPT mag de unieke schrijfstem van een bekende auteur niet meer rechtstreeks kopiëren. Wat het wél mag: een "similar feeling" — een vergelijkbaar gevoel — vastleggen. Concreet betekent dat waarschijnlijk dat je nog steeds kunt vragen om korte, directe zinnen (een kenmerk van Hemingway), maar niet om een tekst die specifiek klinkt alsof Hemingway hem schreef.

Ik vind het een interessant onderscheid. Het verschil zit hem in de intentie: het nabootsen van een stijlkenmerk versus het imiteren van een persoon.

Waarom OpenAI deze lijn trekt

Dit past in een breder patroon. OpenAI heeft de afgelopen twee jaar stap voor stap grenzen aangescherpt rond het imiteren van echte mensen. Denk aan de kwestie rond de ChatGPT-stem "Sky" in 2024, die volgens actrice Scarlett Johansson "griezelig veel" op haar eigen stem leek. OpenAI trok die stem terug en stelde toen al: "AI-stemmen mogen niet opzettelijk de kenmerkende stem van een beroemdheid nabootsen."

Die lijn wordt nu doorgetrokken naar geschreven taal. Onderzoek van onder andere Washington University en Oxford Academic laat zien dat AI-modellen behoorlijk goed zijn in het nabootsen van literaire stijlen — soms zo goed dat lezers het verschil niet zien. Dat roept vragen op over auteursrecht, identiteit en — misschien het belangrijkst — vertrouwen.

Ik denk dat OpenAI hier deels vooruitloopt op juridische risico's. Als een AI-model overtuigend kan schrijven "als" een levende auteur, wie is er dan verantwoordelijk als dat ergens opduikt zonder context? Het is een vraag die nog nergens definitief beantwoord is, maar waar OpenAI blijkbaar niet op wil wachten.

Wat betekent dit voor ondernemers die AI gebruiken voor teksten?

Stel dat je als ondernemer ChatGPT gebruikt om nieuwsbrieven, productbeschrijvingen of social media-posts te schrijven. Misschien vroeg je weleens om een tekst "in de stijl van" een bekende schrijver om een bepaalde toon te raken. Die route wordt beperkter.

Maar hier zit ook een kans. OpenAI heeft eerder dit jaar een "Create Template"-functie gelanceerd waarmee je je eigen schrijfstijl kunt vastleggen. Je uploadt voorbeelden van je eigen teksten — e-mails, blogs, rapporten — en ChatGPT leert daaruit hoe jij schrijft. Dat is naar mijn mening een sterkere aanpak dan het imiteren van iemand anders. Je bouwt aan een consistente merkstem die van jou is, niet geleend van een beroemde auteur.

Praktische overweging

Als je prompts hebt die verwijzen naar specifieke auteursnamen, is het verstandig om die te testen. Mogelijk krijg je nu een ander resultaat dan een paar weken geleden. Een alternatief: beschrijf de stijlkenmerken die je zoekt ("kort, direct, weinig bijvoeglijke naamwoorden") in plaats van een auteursnaam te noemen.

Het bredere plaatje: stijl is geen eigendom, maar identiteit wel

Wat mij hier opvalt is dat OpenAI probeert een lijn te trekken die juridisch nog niet helder is. Schrijfstijl is in de meeste rechtsstelsels niet auteursrechtelijk beschermd — je kunt niemand verbieden om korte zinnen te schrijven omdat Hemingway dat ook deed. Maar het gericht imiteren van een herkenbare persoon raakt aan iets anders: identiteitsrecht en het recht om niet nagebootst te worden.

Dat is dezelfde discussie die we bij afbeeldingen al kennen. OpenAI biedt bekende personen inmiddels een opt-out voor beeldgeneratie in ChatGPT. Het is niet ondenkbaar dat zoiets ook voor schrijfstijlen gaat gelden — al is het technisch veel lastiger om te bepalen wanneer een tekst iemands stijl "kloont" versus wanneer die er op lijkt.

Waar ik op let

Ik denk dat deze verandering voor de meeste ondernemers geen dagelijkse impact heeft. De meeste zakelijke teksten vragen niet om de stem van een literair icoon. Maar het signaal erachter is wél relevant: AI-bedrijven worden steeds voorzichtiger met hoe hun modellen omgaan met de identiteit van echte mensen — in beeld, in spraak, en nu ook in geschreven tekst.

Voor mij is dit vooral een signaal dat de "gewoon even vragen en je krijgt alles"-fase van AI stilletjes voorbijgaat. De tools worden niet minder krachtig, maar de randen worden bijgeslepen. En als je AI structureel inzet voor je bedrijfscommunicatie, is het slim om je eigen stijlprofiel op te bouwen in plaats van te leunen op de naam van iemand anders. Dat is sowieso sterker — ongeacht wat OpenAI wel of niet toestaat.