Meta wilde 60% van teams snijden voor AI — en trok het terug

TL;DR

• Wat: Meta onderzocht dit jaar plannen om sommige teams met 60% te verkleinen en AI het werk te laten overnemen, maar CEO Zuckerberg schrapte de tweede reorganisatiegolf vlak voor uitvoering.
• Waarom relevant: dit is een van de eerste grote casussen waarin een techreus AI-vervanging van medewerkers concreet probeerde — en vastliep op productiviteit en weerstand.
• Wat je ermee kunt: neem het als reality check voordat je "AI vervangt functie X" als uitgangspunt neemt voor je eigen personeelsplanning.

Ik viel deze week over een bericht van Reuters, opgepikt door onder andere Ars Technica en Engadget, over een ambitieus intern plan bij Meta om het bedrijf "AI native" te maken. Dat klinkt als een abstract vergezicht, maar het plan was heel concreet: tot 60% minder mensen in bepaalde teams, met AI-agents die het werk overnemen. Wat mij hier triggerde: dit is niet zomaar een visiedocument. Het ging om echte ontslaggolven, echte tracking-software en echte tegenvallers.

Wat was "Project OT"?

Het plan had intern de codenaam Project OT — Organization Transformation. Volgens Reuters werd het uitgewerkt tijdens de jaarlijkse leiderschapsretraite van Zuckerberg op zijn landgoed in Hawaii, in januari van dit jaar.

De kern: Meta zou een "AI native" bedrijf worden. Dat betekende dat AI-agents een groot deel van het dagelijkse werk zouden overnemen. Ingenieurs, ontwerpers en productmanagers zouden samensmelten tot generalistische "builder"-rollen. Middenmanagement zou flink krimpen. Kleinere, zogenaamd "talent-dense" teams van mensen zouden toezicht houden op de virtuele werkers.

De reorganisatie zou in twee golven plaatsvinden: de eerste in mei, de tweede in november. En dan niet subtiel — bij sommige teams werd een reductie van tot 60% onderzocht. Meta heeft volgens de berichtgeving benadrukt dat dit getal alleen voor specifieke teams gold en niet voor het totale personeelsbestand.

Wat ging er mis?

Hier wordt het interessant voor iedereen die nadenkt over AI in de eigen organisatie. Op papier klinkt "AI neemt werk over, je hebt minder mensen nodig" logisch. Maar de praktijk was weerbarstiger.

Productiviteit viel tegen

Volgens interne data steeg het aantal codewijzigingen op AI-platformen met 220%. Dat klinkt indrukwekkend — maar het aantal daadwerkelijke verbeteringen voor gebruikers steeg slechts met 36%. Meer output betekende dus niet automatisch meer waarde. Ik vind dat een ontzettend leerzaam gegeven: activiteit is niet hetzelfde als resultaat.

Daar komt bij dat het aantal technische en beveiligingsincidenten met 40% toenam, en dat het oplossen ervan 70% meer tijd kostte. De AI produceerde dus méér, maar ook méér problemen.

Medewerkers kwamen in opstand

Meta installeerde tracking-software op de computers van Amerikaanse medewerkers. Die legde toetsaanslagen en muisbewegingen vast, bedoeld om AI-agents te trainen die menselijke taken konden nabootsen. Je kunt je voorstellen hoe dat valt als je beseft dat je mogelijk je eigen vervanger aan het trainen bent.

De interne weerstand was fors. Medewerkerstevredenheidsscores daalden met 19 punten. Op het interne communicatieplatform verschenen boze berichten, grappen en memes. Er kwamen signalen van toenemende vakbondsinteresse.

Zuckerberg trok de stekker eruit

Op de avond van 19 mei — letterlijk uren voordat de eerste ontslaggolf zou plaatsvinden — besloot Zuckerberg de tweede golf te schrappen. Op 20 mei werden alsnog zo'n 10% van de medewerkers ontslagen, maar de geplande novembercoup ging van tafel. In juli gaf Zuckerberg volgens de berichtgeving toe dat "the trajectory of the agentic development over at least the last four months hasn't really accelerated in the way that we expected."

Wat betekent dit voor een ondernemer?

Ik denk dat dit verhaal voor elke ondernemer relevant is — niet omdat jij hetzelfde van plan bent als Meta, maar omdat het een aantal aannames over AI blootlegt die ook in het MKB rondgaan.

"AI kan het werk overnemen" is te simplistisch

Bij Meta konden AI-agents wel code schrijven, maar de kwaliteit en bruikbaarheid bleven achter. Meer code is niet automatisch beter code. Vertaal dat naar je eigen situatie: stel dat je AI inzet voor klantenservice-antwoorden. Je kunt er misschien drie keer zoveel uitsturen, maar als de kwaliteit daalt en klanten vaker terugbellen, heb je netto niets gewonnen.

Draagvlak bij je team is niet optioneel

Meta vroeg medewerkers om tracking-software te accepteren die hun werk vastlegde — terwijl tegelijk het signaal uitging dat hun functies op de schop zouden gaan. Dat is een combinatie die vertrouwen vernietigt. Wat mij betreft is de les: als je AI wilt inzetten om werkprocessen te veranderen, betrek je team daar dan in als mede-eigenaar, niet als toeschouwer van de eigen afschaffing.

Tempo telt — maar overmoed ook

Project OT ging van visie naar uitvoering in een paar maanden. Dat is ambitieus. Maar de technologie was er blijkbaar nog niet klaar voor. Ik vind het eerlijk gezegd opmerkelijk dat een bedrijf met de middelen en kennis van Meta daar tegenaan liep. Het zegt iets over waar AI-agents vandaag de dag écht staan: bruikbaar voor ondersteuning, maar niet als volledige vervanging van kenniswerkers.

Nuance: het plan is niet helemaal van tafel

Belangrijk om te benoemen: Meta heeft de grotere AI-transformatie niet helemaal verlaten. Kleinere initiatieven lopen door. De richting — meer doen met AI, minder handmatig werk — is niet veranderd. Wat wél is veranderd, is het tempo en de radicaliteit. Het idee om in één klap hele teams te halveren lijkt voorlopig geparkeerd.

Voor Meta blijft het zoeken naar de balans tussen ambitie en uitvoerbaarheid. En dat is precies de zoektocht waar ook kleinere bedrijven in zitten, zij het op een heel andere schaal.

Een nuchter signaal

Voor mij is dit vooral een verhaal over verwachtingsmanagement. AI is een krachtig hulpmiddel, maar de stap van "het werkt in een demo" naar "het vervangt een team" blijkt zelfs bij een van de rijkste techbedrijven ter wereld groter dan gedacht. Dat is geen reden om AI links te laten liggen — maar wel om realistisch te zijn over wat het vandaag kan, en hoeveel menselijke begeleiding het nog nodig heeft.

Als er één ding is dat ik uit dit verhaal meeneem: begin bij het probleem, niet bij de bezuiniging.