Stiekem gefilmd op een date: Meta-brillen en privacy

TL;DR

• Wat: Mensen worden zonder medeweten gefilmd door date-partners die Meta Ray-Ban smart glasses dragen; beelden belanden op sociale media.
• Waarom relevant: Als ondernemer met personeel of klantcontact moet je weten welke privacyregels gelden — ook als wearables de werkvloer bereiken.
• Wat je ermee kunt: Bepaal nu al een intern beleid over draagbare camera's in je bedrijf, net zoals je dat hebt voor beveiligingscamera's.

Ik viel over een bericht van Wired dat singles op dates stiekem worden gefilmd door iemand die Meta's Ray-Ban smart glasses draagt. Wat begon als incidenten met influencers en zogenaamde pickup-artists, is uitgegroeid tot een breed privacydebat — compleet met rechtszaken, een bijnaam ("pervert glasses") en inmiddels ingrijpen door Meta zelf. Ik vind dat het verhaal verder gaat dan datingperikelen: het raakt aan vragen die elke ondernemer met klantcontact zou moeten stellen.

Wat er aan de hand is

Meta's Ray-Ban smart glasses zien eruit als een gewone zonnebril, maar hebben een ingebouwde camera en microfoon. De bril heeft een klein wit ledlampje dat brandt tijdens opnames — bedoeld als signaal voor omstanders. Het probleem: dat lampje is klein, makkelijk te missen, en was tot voor kort ook nog fysiek af te dekken.

Volgens CBS News werd Toluwa Omitowoju gefilmd door iemand met zo'n bril, zonder dat ze het wist. De beelden werden gedeeld op sociale media en haalden meer dan 200.000 views voordat ze werden verwijderd. Haar reactie: "I had no say."

Het bleef niet bij één geval. Een onderzoek door de BBC vond tientallen mannelijke influencers op TikTok en Instagram die de bril gebruikten om vrouwen stiekem te filmen. De beelden werden vervolgens als content gepost — vaak zonder dat de gefilmde personen het ooit te weten kwamen.

Wat Meta eraan doet

Meta heeft in meerdere stappen gereageerd. Instagram-baas Adam Mosseri zei in juli: "If you're posting content that is taking advantage of people... we're going to take it down." Daarnaast heeft Meta een update doorgevoerd: als de bril detecteert dat het opname-ledlampje is afgedekt of beschadigd, schakelt de camera automatisch uit.

Nog opvallender: volgens meerdere bronnen heeft Meta duizenden brillen op afstand geblokkeerd — "gebricked" in technicaltaal — van eigenaren die het ledlampje hadden gemanipuleerd. Dat is een forse stap: je product onbruikbaar maken omdat de gebruiker het misbruikt.

Toch zijn er kanttekeningen. Tests van CBS News lieten zien dat het ledlampje wél kon worden afgedekt nadat een opname al was gestart, zonder dat de camera stopte. De vraag is dus of de technische oplossingen ver genoeg gaan.

Wat dit juridisch betekent — ook in Nederland

In de Verenigde Staten geldt in de meeste staten een "one-party consent"-regel: alleen degene die opneemt hoeft toestemming te geven. Dat maakt stiekem filmen in veel gevallen legaal. In Europa liggen de regels anders.

In Nederland valt het filmen van personen onder de AVG. Een gezichtsopname is biometrisch persoonsgegeven — en het verwerken daarvan zonder expliciete toestemming is in principe verboden. Volgens juridische analyses is het gebruik van camerabrillen met gezichtsherkenning in de openbare ruimte vrijwel zeker niet toegestaan zonder toestemming van alle betrokkenen.

Wat ik interessant vind: de Vereniging van Nederlandse Gemeenten geeft aan dat gemeenten beperkte mogelijkheden hebben om het dragen van camerabrillen in de openbare ruimte te verbieden. Er zijn inmiddels Kamervragen over gesteld door het CDA. De regelgeving loopt dus achter op de technologie — dat is geen verrassing, maar het is wel een feit waar je als ondernemer rekening mee moet houden.

Waarom dit relevant is voor je bedrijf

Misschien denk je: dit gaat over dates, niet over mijn bedrijf. Maar stel dat een klant je winkel binnenloopt met zo'n bril op en andere klanten filmt. Of stel dat een medewerker de bril draagt tijdens klantgesprekken. Wie is er dan verantwoordelijk?

De parallel met beveiligingscamera's is nuttig. Als ondernemer moet je bij camera's in je pand voldoen aan strikte regels: melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens, bordjes ophangen, beelden niet langer bewaren dan noodzakelijk. Maar voor draagbare camera's die medewerkers of bezoekers meenemen, heeft bijna geen enkel MKB-bedrijf beleid.

Ik denk dat dit gaat veranderen. De technologie wordt kleiner, goedkoper en onzichtbaarder. Professor Jim Waldo van Harvard zei het treffend: "It's the combination of the Meta Glasses with facial recognition, AI, and a number of other sorts of technologies." Het gaat niet alleen om een camera in een bril — het gaat om wat er met die beelden kan gebeuren als ze worden gecombineerd met AI.

Er is overigens ook een praktische kant. Een open-source app genaamd "Nearby Glasses", ontwikkeld door professor Yves Jeanrenaud, waarschuwt gebruikers als er Meta-brillen in de buurt zijn. De app is al meer dan 100.000 keer gedownload. Dat zegt iets over hoe groot de behoefte aan bescherming is.

Wat kun je als ondernemer overwegen?

Een paar concrete punten:

• Intern beleid: Heb je regels over het dragen van opnameapparatuur door medewerkers of bezoekers? Zo niet, is dit een goed moment om erover na te denken.
• Klantcontact: Als jouw bedrijf werkt met vertrouwelijke gesprekken — denk aan adviseurs, coaches, juridische dienstverleners — wil je misschien actief communiceren dat opnameapparatuur niet is toegestaan.
• AVG-bewustzijn: De AVG geldt niet alleen voor jouw camera's, maar ook voor opnames die op jouw bedrijfslocatie worden gemaakt. Dat is een verantwoordelijkheid die je kunt nemen.

Kun je je voorstellen dat een klant een opname van een vertrouwelijk gesprek in jouw kantoor deelt op sociale media? Dat is niet meer hypothetisch — de technologie om dat onzichtbaar te doen bestaat nu.

Tot slot

Voor mij is dit vooral een signaal dat de grens tussen "openbaar" en "privé" steeds vager wordt door wearable technologie. De wetgeving in Nederland biedt meer bescherming dan in de VS, maar de handhaving loopt achter. Als ondernemer hoef je geen privacyexpert te worden, maar het is wel verstandig om na te denken over wat er gebeurt als onzichtbare camera's jouw werkvloer bereiken. Niet omdat het morgen gebeurt — maar omdat de technologie er vandaag al is.