OpenAI lanceert GPT-6 Astra: wat computer use betekent voor je bedrijf

TL;DR

• Wat: OpenAI heeft GPT-6 Astra gelanceerd — een AI-model dat software kan bedienen zoals een mens dat doet, inclusief browsers, spreadsheets en formulieren.
• Waarom relevant: Dit verschuift de vraag van "hoe koppel ik AI aan mijn systemen" naar "welk werk laat ik AI zelfstandig uitvoeren".
• Wat je ermee kunt: Inventariseer welke repetitieve schermhandelingen (CRM bijwerken, formulieren invullen, data overzetten) je zou willen automatiseren — en volg de beschikbaarheid via de OpenAI API.

OpenAI heeft gisteren GPT-6 Astra aangekondigd, het nieuwste model in hun reeks. Wat mij triggerde om hierover te schrijven is niet zozeer het modelnummer, maar één specifieke functie: computer use. Het model kan software bedienen zoals jij en ik dat doen — klikken, typen, navigeren. Dat is voor ondernemers een ander verhaal dan "een chatbot die tekst genereert".

Wat is er precies gelanceerd?

GPT-6 Astra is sinds 3 september beschikbaar voor een beperkte groep organisaties via OpenAI's zogeheten Daybreak-programma. In de dagen erna wordt het model breder beschikbaar voor ChatGPT Plus-, Pro-, Business- en Enterprise-gebruikers, en via de API op AWS en Microsoft Azure.

De tweet van @matthewmillerai waar ik dit oppakte, beschreef de beperkte lancering nogal scherp. Die frustratie over gefaseerde uitrol snap ik — je wilt het liefst meteen kunnen testen. Maar het is een patroon dat we bij grote AI-releases inmiddels kennen: eerst een kleine groep, dan stapsgewijs breder. OpenAI geeft als reden dat het model geavanceerde cybersecurity-capaciteiten heeft die extra voorzichtigheid vragen bij de uitrol.

Greg Brockman, mede-oprichter van OpenAI, noemde dit volgens Fortune en VentureBeat het begin van "het AGI-tijdperk". AGI staat voor Artificial General Intelligence — kunstmatige intelligentie die in principe alles kan wat een mens intellectueel kan. Dat is een stevige claim. Brockman nuanceerde het zelf ook: hij erkende dat de definitie van AGI niet scherp afgebakend is en dat het "in stukjes en beetjes" komt. Ik vind het eerlijk gezegd verstandig om zo'n uitspraak met een flinke korrel zout te nemen. Wat wél concreet is, zijn de mogelijkheden van het model.

Computer use: wat betekent dat?

De opvallendste nieuwe functie is wat OpenAI computer use noemt. In plaats van dat je het model via een API of plugin moet koppelen aan je software, kan Astra de grafische interface van programma's gebruiken — net zoals jij met je muis en toetsenbord door een website of applicatie navigeert.

Concreet betekent dit volgens OpenAI dat het model kan:

• Formulieren invullen op websites
• CRM-gegevens bijwerken
• Agenda's beheren
• Spreadsheets bewerken en analyseren
• Presentaties en documenten maken
• Meerdere stappen achter elkaar uitvoeren in verschillende applicaties

Greg Brockman beschreef het als volgt: het model kan "door spreadsheets razen, formulieren invullen en over webpagina's navigeren, vaak op bovenmenselijke snelheid."

Waarom dit anders is dan eerdere AI-tools

Tot nu toe was het koppelen van AI aan bedrijfssoftware vooral een technisch project. Je had API-koppelingen nodig, plugins, maatwerk-integraties. Stel dat je als ondernemer je factuurgegevens uit een e-mail automatisch in je boekhoudsoftware wilde krijgen — dan moest iemand die koppeling bouwen.

Computer use draait dat om. Het model kijkt letterlijk naar het scherm en bedient de software zoals een medewerker dat zou doen. Dat verlaagt de technische drempel aanzienlijk. Je hoeft in principe geen API-koppeling meer te bouwen voor software die er geen heeft.

Ik vind dit een interessante verschuiving. Het betekent potentieel dat ook kleinere bedrijven, zonder eigen IT-afdeling, taken kunnen automatiseren die tot nu toe handwerk waren. Maar — en dat is een belangrijke nuance — het hangt er natuurlijk van af hoe betrouwbaar dit in de praktijk werkt. Benchmarkscores zijn indrukwekkend op papier, maar een formulier correct invullen in jouw specifieke boekhoudprogramma is iets anders dan een gestandaardiseerde test halen.

De cijfers: wat presteert Astra?

OpenAI deelde een reeks benchmarkresultaten. Enkele opvallende scores:

• ARC-AGI-3 (een redeneertest): 98,6%
• FrontierMath Tier 4 (wiskundige probleemoplossing): 97,6%
• DeepSWE (software-engineering): 74,1%
• ExploitBench (cybersecurity-kwetsbaarheden vinden): 100%
• OSWorld 2.0 (computer use-taken): 72,6% — en 47% sneller dan het vorige model

Die 100% op ExploitBench is opmerkelijk: het betekent dat het model in staat is om alle bekende kwetsbaarheden in die test te vinden. OpenAI noemt Astra dan ook het eerste model dat hun eigen "Critical cybersecurity capability threshold" bereikt. Het model is volgens CNBC en VentureBeat voorgelegd aan de Amerikaanse overheid onder een vrijwillig AI-veiligheidskader.

Voor een ondernemer zijn die scores abstract. Wat ik er vooral uit lees: dit model is significant beter in complexe, meerstaps-taken dan zijn voorgangers. Of dat verschil voelbaar is wanneer je het als ChatGPT-gebruiker inzet, moet de praktijk uitwijzen.

Wat kost het?

Voor ontwikkelaars die de API gebruiken, hanteert OpenAI de volgende prijzen:

• Standaard: $10 per miljoen input-tokens, $50 per miljoen output-tokens
• Snel: $20 per miljoen input-tokens, $100 per miljoen output-tokens

Een token is ruwweg driekwart van een Nederlands woord. Dus een miljoen tokens is ongeveer 750.000 woorden — een flinke stapel tekst.

OpenAI maakte zelf de kanttekening dat prijs-per-token eigenlijk niet de juiste maatstaf is voor dit type model. Ze raden aan om te kijken naar de kosten per afgeronde taak. Dat vind ik een eerlijk punt: als een model een meerstapstaak in één keer correct afrondt waar voorheen een medewerker twintig minuten mee bezig was, dan is de tokenprijs minder relevant dan de waarde van die twintig minuten.

Voor ChatGPT Plus-gebruikers ($20/maand) is Astra straks onderdeel van het abonnement, al is nog niet duidelijk of er gebruikslimieten gelden.

Wat betekent dit voor jou als ondernemer?

Ik denk dat de belangrijkste verschuiving zit in de vraag die je jezelf als ondernemer stelt. Tot nu toe was de AI-vraag vaak: "Hoe kan ik AI integreren in mijn systemen?" Met computer use wordt dat: "Welke taken die mijn mensen nu op een scherm uitvoeren, kan een AI overnemen?"

Dat is een bredere vraag. Denk aan het overtypen van gegevens tussen systemen, het invullen van standaardformulieren, het samenstellen van rapportages uit meerdere bronnen. Taken waar geen creativiteit of klantcontact voor nodig is, maar die wel tijd kosten.

Een denkbare situatie zou zijn: je hebt een medewerker die elke week twee uur bezig is met het overzetten van ordergegevens van je webshop naar je voorraadsysteem, omdat die twee systemen geen directe koppeling hebben. Als computer use betrouwbaar genoeg is, zou dat in theorie geautomatiseerd kunnen worden zonder dat er een developer aan te pas komt.

Maar ik wil ook eerlijk zijn over de onzekerheden. De governance-uitdagingen zijn reëel. Als een AI-model je software bedient, moet je nadenken over autorisatie (wat mag het model wel en niet doen?), over controle (hoe check je of het goed gaat?), en over beveiliging (wat als het model per ongeluk bij gegevens komt die het niet zou moeten zien?). Dat zijn geen triviale vragen, zeker niet voor bedrijven die met klantgegevens werken.

Een stap die vragen oproept

Voor mij is dit vooral een moment om op te letten. GPT-6 Astra is niet zomaar een snellere chatbot — het is een model dat zelfstandig software kan bedienen. De richting is duidelijk: AI schuift op van tekst genereren naar taken uitvoeren. Of het AGI-tijdperk is aangebroken, zoals Brockman suggereert, laat ik in het midden. Wat ik wél zie, is dat de afstand tussen "AI als hulpmiddel" en "AI als digitale medewerker" weer een stuk kleiner is geworden. En dat is iets waar je als ondernemer op z'n minst van op de hoogte wilt zijn.