Flock's AI-camera's gaan veel verder dan kentekens lezen

TL;DR

• Wat: WIRED heeft het next-gen AI-systeem van het Amerikaanse camerabedrijf Flock Safety gereconstrueerd en toont aan dat het veel meer registreert dan alleen kentekens — denk aan voertuigkenmerken, bewegingspatronen en gedragsprofielen.
• Waarom relevant: AI-gestuurde surveillance rukt op, ook in Europa. De manier waarop data over voertuigen en locaties wordt verzameld en doorzocht, raakt bedrijfsterreinen, wagenparken en personeelsmobiliteit.
• Wat je ermee kunt: Inventariseer welke camerasystemen op of rond jouw bedrijfslocatie data verzamelen — en welke data je zelf deelt met leveranciers van beveiligingstechnologie.

Ik viel over een bericht van WIRED waarin ze het AI-systeem van het Amerikaanse camerabedrijf Flock Safety hebben ontleed. Het bedrijf is in de VS al langer omstreden, maar wat nu naar buiten komt gaat een stap verder: hun camera's registreren niet alleen kentekens, maar bouwen op basis van AI een gedetailleerd profiel van elk voertuig dat langsrijdt. Dat vind ik als ondernemer relevant genoeg om er even bij stil te staan.

Wat doet Flock precies?

Flock Safety is een Amerikaans bedrijf dat AI-camera's levert aan politiekorpsen, gemeenten en particuliere beveiligingsbedrijven. Meer dan 7.000 organisaties hebben een contract met Flock, verspreid over zo'n 12.000 gemeenschappen in de VS. De camera's worden op lantaarnpalen en andere plekken langs de weg gemonteerd — vaak op zonne-energie, met een LTE-verbinding en infrarood voor nachtopnames.

Wat mij opvalt: Flock's systeem wordt vaak gepresenteerd als een moderne kentekenlezer (in vaktaal: ALPR, Automatic License Plate Recognition). Maar het gaat aanzienlijk verder. De camera's registreren ook het merk, model, kleur, carrosserietype, schade, dakdragers, bumper­stickers en andere onderscheidende kenmerken van elk passerend voertuig. Al die informatie wordt voorzien van een tijdstempel en locatie, en opgeslagen in een doorzoekbare database.

Concreet betekent dit dat een agent kan zoeken op iets als "groene sedan met een vlagsticker op de bumper" of "pick-uptruck met krassen op de linkerkant en een crossmotor op de laadbak." Dat is geen kentekenregistratie meer — dat is voertuigprofilering.

Waar het misgaat: misbruik en gebrek aan toezicht

Het probleem zit niet alleen in wat de technologie kan, maar in hoe die gebruikt wordt. Uit onderzoek van onder meer The Washington Post en de ACLU blijkt dat meer dan 50 agenten beschuldigd, aangeklaagd of veroordeeld zijn voor misbruik van Flock of vergelijkbare systemen. Denk aan het bespioneren van ex-partners of het opzoeken van voertuigen zonder geldige reden.

De ACLU stelt dat Flock's systeem bovendien bewegingspatronen kan analyseren en voertuigen als "verdacht" kan markeren op basis van AI — zonder dat daar een gerechtelijk bevel aan te pas komt. Een onderzoek naar auditgegevens in Wisconsin liet zien dat agenten vaak vage zoektermen gebruikten zoals "onderzoek", "verdacht" of zelfs een simpele punt als reden voor een zoekopdracht.

Meerdere Amerikaanse gemeenten — waaronder Santa Cruz, Mountain View en Framingham — hebben hun contracten met Flock inmiddels beëindigd of afgewezen. Amazon heeft begin 2026 de samenwerking tussen Ring en Flock stopgezet, wat volgens TechCrunch te maken had met het gebruik van Flock-data door federale opsporingsdiensten.

Flock heeft in augustus 2026 nieuwe beveiligings- en auditmaatregelen aangekondigd. Maar een advocaat van het Institute for Justice noemde die aanpassingen volgens CNN "vrijwel cosmetisch."

Wat dit voor Nederland betekent

Flock opereert op dit moment niet in Nederland. Maar de onderliggende technologie — AI-camera's die meer vastleggen dan een kenteken — is niet uniek voor één bedrijf. In Nederland gebruikt de politie al zo'n 350 ANPR-camera's, voornamelijk op snelwegen en provinciale wegen. Deze camera's registreren kentekens, locatie en tijdstip, en die data mag maximaal vier weken bewaard worden.

Het grote verschil: in Nederland is het gebruik van dit soort systemen gebonden aan de Wet politiegegevens (Wpg), de AVG en de Europese richtlijn 2016/680 voor gegevensbescherming bij rechtshandhaving. Voor systematisch cameratoezicht in de openbare ruimte is een Data Protection Impact Assessment (DPIA) verplicht.

Maar — en dit vind ik het interessante punt — de grens tussen publieke en private surveillance vervaagt. Nederlandse bedrijven kunnen ook camerasystemen met kentekenherkenning inzetten, bijvoorbeeld voor toegangscontrole op bedrijfsterreinen. De vraag is: wat registreren die systemen precies? Slaan ze meer op dan nodig? En wie heeft toegang tot die data?

Stel dat je als ondernemer een camerasysteem overweegt

Dan is het goed om te weten dat de AVG-eisen rond camerasystemen vrij specifiek zijn. Je mag een ANPR-camera gebruiken voor je bedrijfsterrein, maar je moet kunnen onderbouwen waarom dat noodzakelijk is, hoe lang je data bewaart, en met wie je die deelt. Als je leverancier vergelijkbare AI-profilering toepast als Flock — voertuigkenmerken, schade, stickers — dan val je mogelijk onder strengere verwerkingsregels.

Kun je je voorstellen dat een leverancier van jouw camerasysteem die data doorverkoopt of deelt met derden? In de VS is dat geen hypothetisch scenario. In Nederland is dat op basis van de AVG niet zomaar toegestaan, maar het begint bij weten welke data je systeem precies verzamelt.

De bredere vraag: hoeveel willen we vastleggen?

Wat mij aan het Flock-verhaal het meest raakt, is de stapsgewijze normalisering. Het begint met kentekens — logisch, nuttig voor opsporing. Dan komen er voertuigkenmerken bij. Dan bewegingspatronen. Dan gedragsanalyse. Elke stap apart klinkt verdedigbaar. Maar het totaalplaatje is een doorzoekbare database van vrijwel alle voertuigbewegingen in een regio, beschikbaar zonder rechterlijk bevel.

Ik denk dat dit voor ondernemers relevant is op twee niveaus. Ten eerste: als je zelf beveiligingstechnologie inkoopt, wil je weten wat die technologie precies doet en welke data naar buiten gaat. Ten tweede: als burger en ondernemer heb je er belang bij dat dit soort systemen onder degelijk toezicht valt — ook als ze worden ingezet door partijen waar je geen contractrelatie mee hebt.

Waar ik mee achterblijf

Voor mij is dit vooral een signaal dat de afstand tussen wat technisch mogelijk is en wat maatschappelijk wenselijk is, snel groter wordt. In de VS zie je de frictie nu live ontstaan: gemeenten die contracten opzeggen, burgerrechtenorganisaties die alarm slaan, een bedrijf dat cosmetische verbeteringen doorvoert. In Europa biedt de AVG een steviger fundament, maar ook hier is het verstandig om als ondernemer niet blind te vertrouwen op leveranciers. De vraag "wat doet dit systeem precies met mijn data?" is er eentje die je beter nu kunt stellen dan achteraf.