Flock Safety zegt geen mensen te volgen — maar bouwt tool die dat wél doet

TL;DR

• Wat: Camerabedrijf Flock Safety testte in stilte een AI-tool waarmee politie op personen kan zoeken via rijgedrag en bewegingspatronen, ondanks jarenlange claims dat hun technologie "geen individuen kan herkennen of volgen".
• Waarom relevant: Als ondernemer vertrouw je op wat techbedrijven zéggen over hun producten — dit laat zien hoe snel die belofte kan verschuiven.
• Wat je ermee kunt: Controleer bij je eigen leveranciers of het privacybeleid van hun product nog klopt met wat ze daadwerkelijk leveren.

Ik stuitte op een artikel van WIRED dat me niet meer losliet. Het Amerikaanse camerabedrijf Flock Safety — vooral bekend van automatische kentekenplaatlezers voor politie — heeft jarenlang volgehouden dat hun technologie "geen individuen kan herkennen, identificeren of volgen." Maar WIRED ontdekte dat het bedrijf een experimentele AI-tool bouwt die precies dat mogelijk maakt. En dat is, wat mij betreft, een verhaal dat verder reikt dan de VS.

Wat doet Flock Safety precies?

Flock Safety levert camera's die automatisch kentekens scannen. Die camera's hangen inmiddels op meer dan 120.000 locaties in de Verenigde Staten — langs wegen, in wijken, op parkeerplaatsen. Het oorspronkelijke idee is relatief eenvoudig: een kenteken wordt gescand en vergeleken met een lijst van gezochte voertuigen. Komt er een match, dan krijgt de politie een melding.

Dat klinkt overzichtelijk. Maar het nieuwe gereedschap, genaamd OS Investigate, werkt precies andersom. In plaats van een kenteken als startpunt te nemen, begint het systeem bij een locatie, een tijdsperiode en een bewegingspatroon. Het zoekt vervolgens welke voertuigen daaraan voldoen — en koppelt die aan personen.

Hoe werkt OS Investigate?

Volgens de berichtgeving van WIRED en meerdere andere bronnen bevat OS Investigate 69 voorgeschreven zoekprompts die agenten kunnen aanpassen. Denk aan zoekopdrachten als: "Vind getuigen op basis van voertuigen die de afgelopen 14 dagen het vaakst in een bepaalde buurt zijn gezien."

Wat mij hier opvalt: van de 19 onderzochte zoekprompts hadden er 14 helemaal geen identificerende informatie nodig. Geen kenteken, geen naam, geen zaak. Het systeem filtert bussen, vrachtwagens en bedrijfswagens eruit, zodat de focus op privévoertuigen ligt. En zodra er een match is, koppelt de tool daar namen, adressen, familieleden en zelfs online accounts aan.

De AI heeft volgens de broncode toegang tot zo'n 45 databronnen: kentekenscans, cameradata, arrestatiedossiers, 911-meldingen, ballistisch onderzoek én commerciële databases met burgerservicenummers, telefoonnummers en geboortedata.

Kun je je voorstellen wat dat in de praktijk betekent? Iemand die drie keer per week langs een bepaalde straat rijdt, kan in beeld komen — zonder dat er een verdenking is.

De belofte versus de werkelijkheid

Jarenlang communiceerde Flock Safety naar het publiek dat hun camera's "geen mensen herkennen aan hun gezicht" en "niet identificeren wie er in een voertuig zit." Technisch klopt dat misschien: de camera maakt geen gezichtsfoto. Maar door kentekendata te combineren met politie- en commerciële databases bereikt OS Investigate feitelijk hetzelfde resultaat.

Ik vind het bijzonder dat het bedrijf de bevindingen van WIRED niet heeft weersproken. Flock reageerde met de mededeling dat OS Investigate nog in ontwikkeling is, dat het wordt getest met een beperkt aantal politiediensten, en dat "mogelijkheden kunnen veranderen voor een bredere release." Dat is geen ontkenning — het is een bevestiging met een voorbehoud.

Ondertussen documenteerde de ACLU dat minstens 50 politieagenten al zijn beschuldigd van misbruik van Flock's bestaande — veel beperktere — technologie. Denk aan stalking, onterechte verkeersstops en gebruik buiten de dienst. ACLU-advocaat Chad Marlow waarschuwde ook dat de formulering van een zoekprompt het resultaat stuurt: "Het verschil tussen 'Zie je criminele patronen?' en 'Vind criminele patronen voor mij' levert twee heel verschillende uitkomsten op."

Wat betekent dit voor een ondernemer in Nederland?

Flock Safety opereert vooralsnog alleen in de VS. Maar het onderliggende patroon is universeel, en ik denk dat het voor Nederlandse ondernemers om twee redenen relevant is.

1. Leveranciersbeloftes zijn niet statisch

Als je als MKB-ondernemer een softwareleverancier kiest — voor camerabewaking, klantdata, HR-systemen — dan baseer je die keuze mede op wat de leverancier zegt over privacy en dataverwerking. Flock laat zien dat die belofte kan verschuiven, soms zonder dat klanten of het publiek daarvan op de hoogte zijn. Onder de AVG heb je als ondernemer een eigen verantwoordelijkheid om te weten wat je verwerkersovereenkomst dekt. Stel dat jouw cameraleverancier morgen een AI-update uitrolt die meer doet dan kentekens lezen — weet je dat dan?

2. AI verandert de aard van bestaande data

Dit is voor mij misschien wel het meest interessante punt. Flock's camera's verzamelden altijd al kentekens. Maar door daar een AI-laag bovenop te leggen die patronen zoekt en databases koppelt, verandert de aard van die data fundamenteel. Losse kentekenfoto's worden een bewegingsprofiel. Een bewegingsprofiel wordt een persoonsdossier.

Dat principe geldt net zo goed voor klantdata in je CRM, voor bezoekerstellingen in je winkel, of voor GPS-data van je wagenpark. De data zelf verandert niet — maar wat je ermee kunt verandert zodra je er een slim algoritme op loslaat. En daarmee verschuift ook je juridische en ethische verantwoordelijkheid.

De bredere context

Flock Safety kondigde eerder dit jaar nieuwe privacymaatregelen aan: politie moet bij elke zoekopdracht een zaaknummer opgeven, er komt automatische controle op afwijkend zoekgedrag, en de standaard bewaartermijn van data gaat van 30 naar 7 dagen. De ACLU noemde die aanpassingen volgens ABC News een "dun verhulde PR-poging." Ondertussen melden meerdere Amerikaanse media dat burgers Flock-camera's fysiek verwijderen uit hun wijken.

Ik vind het eerlijk gezegd opvallend hoe snel de publieke stemming kan kantelen wanneer een techbedrijf iets anders blijkt te doen dan het communiceert. Dat is geen Amerikaans fenomeen — dat is een universeel vertrouwensprobleem.

Afsluiting

Voor mij is dit vooral een helder voorbeeld van hoe de combinatie van bestaande data en nieuwe AI-mogelijkheden de spelregels verandert — ook als de hardware zelf niet verandert. De camera is dezelfde. De software maakt het verschil. En de belofte van gisteren dekt niet automatisch de werkelijkheid van morgen. Dat is iets om in het achterhoofd te houden, ongeacht of je met camera's werkt, met klantdata, of met welk digitaal systeem dan ook.