Flock bouwt AI-tool die politie laat zoeken op rijgedrag

TL;DR

• Wat: Het Amerikaanse camerabedrijf Flock Safety heeft een AI-tool gebouwd waarmee politie kan zoeken op rijgedrag en bewegingspatronen — zonder kenteken, naam of verdenking.
• Waarom relevant: Ook in Nederland groeit het gebruik van kentekenherkenning en camera's. De grens tussen veiligheid en massasurveillance verschuift snel.
• Wat je ermee kunt: Inventariseer welke camera- en trackingsystemen jij als ondernemer gebruikt of waar je mee te maken hebt, en check of je privacybeleid daarop is ingericht.

Ik stuitte op een onderzoek van WIRED dat me aan het denken zette. Het techmagazine heeft de broncode van een nieuw AI-systeem van camerabedrijf Flock Safety gereconstrueerd. En wat daaruit blijkt, gaat een stuk verder dan kentekenplaten scannen. Wat mij betreft raakt dit ook Nederlandse ondernemers — niet omdat Flock hier actief is, maar omdat de technologie en het debat eromheen een voorbode zijn van wat hier ook speelt.

Wat Flock Safety doet — en wat het nu kan

Flock Safety is een Amerikaans bedrijf dat camera's maakt voor kentekenherkenning (ALPR, oftewel Automatic License Plate Recognition). Meer dan 100.000 camera's staan verspreid over de Verenigde Staten. Volgens Flock zelf verwerken die camera's zo'n 20 miljard voertuigscans per maand. Het bedrijf werkt met meer dan 3.500 politie-instanties en wordt gewaardeerd op 3,5 miljard dollar.

Tot voor kort was het verhaal van Flock vrij helder: kentekens scannen, vergelijken met een lijst van gezochte voertuigen, en een melding maken als er een match is. Het bedrijf heeft jarenlang gezegd dat zijn camera's "geen individuen kunnen herkennen, identificeren of volgen."

Maar WIRED-journalisten Dhruv Mehrotra en Dell Cameron ontdekten dat Flock inmiddels een tool heeft gebouwd die precies dat wél doet.

OS Investigate: zoeken zonder kenteken, naam of verdenking

De tool heet OS Investigate (voorheen Nightshift). Wat mij hier opvalt, is hoe breed de zoekmogelijkheden zijn. Volgens het onderzoek van WIRED kan een politieagent hiermee zoeken op basis van:

• Bewegingspatronen — welke auto's zijn regelmatig in een bepaalde buurt gezien?
• Gedrag — welke voertuigen bezochten meerdere winkels binnen een paar dagen?
• Locatie en tijdvenster — wie was waar, op welk moment?
• Fysieke omschrijving — zonder naam of kenteken

Het systeem combineert camerabeelden met politiedossiers, arrestatiegegevens, 911-meldingen, ballistische data en commerciële identiteitsdatabases. Van de negentien zoekopdrachten die WIRED onderzocht, hadden er veertien geen kenteken, naam of fysieke beschrijving nodig om resultaten te geven.

Ik vind het eerlijk gezegd opvallend dat een bedrijf dat zegt geen individuen te volgen, tegelijkertijd een tool bouwt waarmee je op gedragspatronen kunt zoeken zonder enige identificatie vooraf.

Hoe WIRED eraan kwam

De journalisten kwamen bij de tool via bestanden die zichtbaar waren op Flock's eigen inlogpagina's. Ze kregen geen directe toegang tot het systeem zelf, maar konden de interface, zoekvelden en AI-prompts reconstrueren. Flock heeft de beschreven functies niet ontkend, maar stelt dat OS Investigate nog in ontwikkeling is bij een beperkt aantal politiepartners.

Waarom dit voor Nederlandse ondernemers relevant is

Je zou kunnen denken: dit speelt in Amerika, niet hier. Maar er zijn parallellen.

In Nederland gebruikt de politie al honderden ANPR-camera's langs snelwegen, provinciale wegen en in stadscentra. Sinds 2019 mogen 250 van die camera's de gegevens van álle passerende voertuigen tot 28 dagen bewaren — niet alleen van gezochte auto's. Privacy First, een Nederlandse belangenorganisatie, noemt dit "volledig disproportioneel" en wijst op het gebrek aan toezicht.

Een rechter oordeelde in 2024 dat de kentekenregistratie weliswaar een inbreuk op de privacy is, maar gerechtvaardigd en met voldoende waarborgen omkleed. Dat is een ander oordeel dan in de VS, waar de ACLU in april 2026 een zaak aanspande omdat soortgelijke systemen volgens hen het Vierde Amendement schenden.

De AVG als rem — of niet?

Voor Nederlandse ondernemers is de AVG (de Europese privacywet) het kader. Die stelt strengere eisen aan het bewaren en delen van persoonsgegevens dan de Amerikaanse wetgeving. Maar de technologie loopt vaak voor op de regelgeving. Stel dat je als ondernemer camerasystemen gebruikt op je bedrijfsterrein — bijvoorbeeld voor toegangscontrole of beveiligingsdoeleinden. Dan is het goed om te weten dat de capaciteiten van dit soort systemen snel toenemen, en dat de juridische grenzen van wat mag niet altijd even duidelijk zijn.

Kun je je voorstellen wat het betekent als een camerasysteem op je parkeerterrein niet alleen kentekens leest, maar ook bewegingspatronen van bezoekers in kaart brengt? Dat is precies de richting waarin deze technologie zich beweegt.

Wat de kritiek is — en waarom die ertoe doet

De kritiek op Flock komt van meerdere kanten:

• ACLU-advocaat Chad Marlow waarschuwt dat het verschil tussen "Zie je criminele patronen?" en "Vind criminele patronen voor me" tot heel andere resultaten leidt. De formulering van een zoekvraag stuurt de AI — en daarmee het politieonderzoek.
• Amazon's Ring heeft in februari 2026 de samenwerking met Flock beëindigd.
• Gemeentes zoals Chandler (Arizona) hebben besloten te stoppen met Flock-camera's.
• De Milwaukee-politie onderzocht een agent die het systeem 124 keer gebruikte om de locatie van zijn partner op te zoeken — en 55 keer die van de ex van die partner.

Ik denk dat het Milwaukee-voorbeeld iets laat zien dat voor ieder camerasysteem geldt, ook in Nederland: de technologie is zo goed als het toezicht erop. Als er geen goede controle is op wie wat opvraagt en waarom, is misbruik een kwestie van tijd.

Wat ik hiervan meeneem

Dit verhaal gaat niet alleen over een Amerikaans camerabedrijf. Het gaat over de vraag hoeveel een camera mag "weten" — en wie daar toegang toe krijgt. Die vraag speelt overal, ook in het Nederlandse MKB.

Als je een bedrijfspand hebt met camera's, een parkeerterrein met kentekenherkenning, of een systeem dat bezoekersstromen registreert, dan raak je aan dezelfde thema's. De technologie wordt slimmer. De vraag is of het beleid en het toezicht meegroeien.

Voor mij is dit vooral een signaal dat de afstand tussen "een handige beveiligingscamera" en "een AI-systeem dat gedragsprofielen bouwt" kleiner is dan de meesten denken. En dat het verstandig is om daar als ondernemer bewust mee om te gaan — niet pas als de Autoriteit Persoonsgegevens belt.