Microsoft ontmantelt EvilTokens, een AI-phishingdienst

TL;DR

• Wat: Microsoft heeft samen met partners de cybercrimedienst EvilTokens ontmanteld, die meer dan 12.000 e-mailaccounts in 10.000+ organisaties wereldwijd wist te compromitteren.
• Waarom relevant: De aanval omzeilde MFA — iets waar veel ondernemers op vertrouwen als hun belangrijkste beveiligingslaag.
• Wat je ermee kunt: Bespreek met je IT-beheerder of je organisatie beschermd is tegen device code phishing en of ongebruikelijke OAuth-tokenaanvragen worden gemonitord.

Ik stuitte op een bericht van Ars Technica over een operatie van Microsoft die mij direct deed stilstaan. Niet omdat het weer een phishing-verhaal is — die zijn er genoeg — maar omdat hier AI werd ingezet om de complete aanvalsketen te automatiseren, van het binnenkomen tot het bepalen wie het meeste geld kan overmaken. Dat verdient wat meer aandacht.

Wat is EvilTokens precies?

EvilTokens was een zogeheten Phishing-as-a-Service-platform (PhaaS). Dat klinkt abstract, maar het idee is simpel: criminelen kopen een abonnement en krijgen kant-en-klare tools om phishingaanvallen uit te voeren. In dit geval betaalden ze 1.500 dollar instapkosten en 500 dollar per maand.

Het platform ging in februari 2026 live en was binnen vijf weken al actief in honderden organisaties. Volgens CyberScoop maakten zo'n duizend cybercriminelen gebruik van de dienst. Het resultaat: meer dan 12.000 gehackte Microsoft-mailboxen, verspreid over meer dan 10.000 organisaties in 79 landen.

Wat mij hier opvalt: dit is geen geavanceerde staatshacker. Dit is een abonnementsdienst. Phishing is een dienst geworden die je kunt kopen zoals je een SaaS-tool koopt. Dat verschuift het dreigingsbeeld behoorlijk.

Hoe de aanval werkt — en waarom MFA niet hielp

Het technische hart van EvilTokens draait om iets dat device code phishing heet. Even in gewone taal: normaal gesproken typ je bij het inloggen je wachtwoord en bevestig je met een tweede stap, bijvoorbeeld een code op je telefoon. Dat is MFA, en de meeste ondernemers beschouwen dat terecht als een sterke beveiliging.

Maar EvilTokens gebruikt een omweg. Het platform misbruikt een legitieme Microsoft-functie — de OAuth 2.0 Device Authorization Grant — die bedoeld is voor apparaten zonder toetsenbord, zoals een smart-tv of printer. Het slachtoffer wordt naar een echte Microsoft-pagina geleid, voert daar zelf de MFA-stap uit, en geeft daarmee zonder het te beseffen een geldig toegangstoken aan de aanvaller.

Dat token geeft vervolgens toegang tot e-mail, OneDrive, SharePoint, Teams, contacten en agenda. Zonder dat er een wachtwoord is gestolen en zonder dat er een verdachte MFA-melding is afgegaan.

Ik vind dit eerlijk gezegd een van de lastigste vormen van phishing die ik ken, juist omdat alles er voor het slachtoffer legitiem uitziet. De bevestigingspagina is echt, de MFA-stap is echt — alleen het token belandt bij de verkeerde partij.

De rol van AI: niet alleen betere mailtjes

Wat EvilTokens onderscheidt van eerdere phishingdiensten is de inzet van AI. Volgens Microsoft's eigen analyse en onderzoek van Huntress werden grote taalmodellen ingezet in meerdere stappen van de aanval. Concreet gaat het om modellen als Meta's Llama 3.1 en 3.3 en OpenAI's GPT-4o mini.

De AI deed meer dan overtuigende e-mails schrijven. Het platform kon tot 5.000 gehackte mailboxen tegelijk doorzoeken en analyseren. De AI identificeerde:

• Welke medewerkers bevoegd zijn om grote bedragen over te maken
• Welke zakelijke relaties en betalingspatronen er bestaan
• Welke situaties zich lenen voor een overtuigend verzoek om geld over te maken

Microsoft formuleerde het zo: "AI was not simply helping attackers write more convincing messages. It helped them decide who to target, who to impersonate, and how to most effectively exploit relationships for maximum financial gain."

Kun je je voorstellen wat dit betekent als je een bedrijf runt met twintig medewerkers? De AI zoekt niet willekeurig — die zoekt gericht naar de persoon in jouw organisatie die facturen betaalt, en naar de leverancier of klant die het meest geloofwaardig na te doen is.

De ontmanteling en arrestaties

Op 15 september 2026 greep Microsoft in op basis van een federaal gerechtelijk bevel. Samen met partners — waaronder Cloudflare, Coinbase, OpenAI, SpyCloud en de Britse Metropolitan Police — werden 50 websites in beslag genomen en meer dan 175 domeinen uitgeschakeld.

Op 18 september arresteerde de Britse politie twee verdachten: Felix Utomi en Waidi Segun Adams. Beide zijn op borgtocht vrijgelaten in afwachting van verder onderzoek. De FBI heeft dertien klachten gekoppeld aan EvilTokens, goed voor circa 1,7 miljoen dollar aan gemelde schade. Coinbase traceerde daarnaast ongeveer 1,1 miljoen dollar aan cryptovaluta-inkomsten via meer dan 700 adressen.

Een waarschuwing voor de toekomst

Microsoft's Steven Masada gaf een opvallende waarschuwing: "The infrastructure supporting EvilTokens has been disrupted, but the model it demonstrated will not disappear with it." Met andere woorden: het platform is weg, maar het verdienmodel en de aanpak zijn nu bekend en zullen worden gekopieerd.

Wat betekent dit voor een ondernemer?

Ik denk dat dit bericht drie dingen duidelijk maakt voor iedereen die een bedrijf runt:

MFA is niet het eindstation. Het blijft belangrijk — absoluut. Maar het is geen onneembare muur meer. Device code phishing omzeilt MFA zonder dat de gebruiker iets verdachts ziet. Dat betekent dat je als organisatie ook moet monitoren op ongebruikelijke tokenaanvragen en device code flows.

Phishing is geïndustrialiseerd. Het is niet langer een handmatig proces van een enkele oplichter. Het is een schaalbare dienst met AI-ondersteuning, een abonnementsmodel en klantondersteuning. Dat maakt het bereik veel groter — ook voor kleinere organisaties die eerder misschien dachten dat ze te oninteressant waren.

De financiële afdeling is het doelwit. Stel dat je als ondernemer een boekhouder of office manager hebt die regelmatig betalingen uitvoert. De AI zoekt precies die persoon. Het loont om juist voor die rollen extra bewustzijn te creëren — niet alleen over verdachte e-mails, maar ook over onverwachte inlogverzoeken via apparaatcodes.

Microsoft raadt aan om "unsolicited device codes as a red flag" te behandelen. Oftewel: krijg je een verzoek om een code in te voeren op een Microsoft-pagina zonder dat je dat zelf hebt geïnitieerd, beschouw dat als verdacht.

Een model dat niet verdwijnt

Wat mij bij dit verhaal het meest bezighoudt, is niet dat het is gebeurd — phishing is van alle tijden. Het is de combinatie van schaalbaarheid, AI-automatisering en een verdienmodel dat het laagdrempelig maakt voor criminelen. EvilTokens bestond amper zeven maanden en trof tienduizend organisaties. Dat tempo is nieuw.

Voor mij is dit vooral een signaal dat beveiliging niet iets is wat je eenmalig regelt en dan vergeet. De aanvalsmethoden ontwikkelen zich sneller dan veel ondernemers beseffen, en de verdediging moet meebewegen.