ElevenLabs v4 Turbo: sneller, goedkoper en toch bovenaan

TL;DR

• Wat: ElevenLabs' nieuwste tekst-naar-spraakmodel, Eleven v4 Turbo, staat op nummer één in de Artificial Analysis TTS Arena — en kost de helft van zijn duurdere broer.
• Waarom relevant: als je nadenkt over een AI-spraakassistent voor klantenservice of telefonie, verschuift de prijs-kwaliteitverhouding hiermee flink.
• Wat je ermee kunt: vergelijk de kosten van je huidige telefonie- of spraakoplossing eens met $40 per miljoen tekens — en bedenk of een AI-stemassistent nu binnen bereik komt.

Ik stuitte op een bericht van Artificial Analysis dat mijn aandacht trok: het nieuwste spraakmodel van ElevenLabs — Eleven v4 Turbo — staat bovenaan hun TTS Arena-ranglijst, vóór het duurdere vlaggenschipmodel van hetzelfde bedrijf. Wat mij opvalt: het goedkopere model wint van het dure. Dat zie je niet elke dag.

Wat de cijfers laten zien

De TTS Arena van Artificial Analysis werkt met een Elo-systeem, vergelijkbaar met hoe schakers worden gerangschikt. Luisteraars vergelijken steeds twee spraakfragmenten blind en kiezen welk fragment beter klinkt. Hoe vaker een model wint, hoe hoger de Elo-score.

Eleven v4 Turbo scoort een Elo van 1.334 op de Provider Voice-ranglijst, gebaseerd op 1.645 vergelijkingen. Dat is hoger dan:

• Eleven v4 (het duurdere model): 1.321
• Alibaba's Qwen-Audio-3.1-TTS-Plus: 1.292
• Cartesia's Sonic 3.6: 1.278

Op de Controlled Voice-ranglijst — waarbij alle modellen dezelfde gekloonde stemmen gebruiken — staat v4 Turbo op plek twee (Elo 1.173), net achter Alibaba's model (1.181). Dat is een interessant detail: als je een heel specifieke stemkloon wilt gebruiken, is Alibaba's model nét iets sterker. Maar in de brede vergelijking wint ElevenLabs.

De uitspraaknauwkeurigheid (pronunciation robustness) ligt op 90,1%, net onder de 91,7% van Eleven v4. Dat verschil is klein, maar het is er. Voor toepassingen waar exacte uitspraak van bijvoorbeeld medische of juridische termen cruciaal is, kan dat relevant zijn.

De helft van de prijs, sneller resultaat

Wat mij hier het meest opvalt, is de prijsverhouding. Eleven v4 Turbo kost $40 per miljoen tekens. Eleven v4 — het model dat het nét verslaat — kost $80 per miljoen tekens. Dat is dus de helft.

Om dat concreet te maken: een miljoen tekens is ruwweg 150.000 tot 200.000 woorden aan gesproken tekst. Stel dat je als ondernemer een telefoonassistent draait die per maand zo'n duizend minuten spreekt, dan kom je bij ElevenLabs uit op ongeveer $40 per maand aan spraakkosten. Volgens informatie van ElevenLabs zelf geldt er op dit moment nog een introductiekorting van 72% tot 12 oktober, waardoor die kosten tijdelijk naar zo'n $11 zakken.

Ter vergelijking: Cartesia's Sonic 3.6 kost $49 per miljoen tekens, en Google's Gemini 3.8 Flash TTS zit op $16,49. Die laatste is dus goedkoper, maar scoort lager op spraakkwaliteit in de arena.

Qua snelheid verwerkt v4 Turbo 96 tekens per seconde, tegenover 84 voor v4 en 59 voor het oudere v3-model. De mediane latentie — de tijd voordat het model begint te spreken — ligt rond de 100 milliseconden. Dat is snel genoeg voor een echt gesprek.

Wat betekent dit voor een ondernemer?

Ik vind het eerlijk gezegd opvallend hoe snel dit soort technologie beweegt. Nog geen jaar geleden was tekst-naar-spraak in het Nederlands vrij houterig. Nu ondersteunt ElevenLabs meer dan 90 talen, en scoort v4 Turbo zelfs als nummer één in het Duits en Arabisch op de Controlled Voice-ranglijst.

Kun je je voorstellen wat dit betekent als je een webshop runt met klantenservice, of een installatiebedrijf waar de telefoon constant gaat? Een spraakassistent die 60 tot 80 procent van standaardvragen afhandelt, was tot voor kort iets voor grote bedrijven met eigen IT-afdelingen. De combinatie van dalende prijzen en stijgende kwaliteit maakt dit steeds realistischer voor het MKB.

Waar moet je op letten?

Er zijn twee dingen die ik belangrijk vind om te noemen:

1. EU AI Act, Artikel 50: vanaf augustus 2026 moeten bedrijven die AI inzetten voor klantgesprekken verplicht melden dat de beller met kunstmatige intelligentie praat. Wie nu een spraakassistent overweegt, moet daar rekening mee houden.

2. Kwaliteit is niet alles. Een Elo-score zegt iets over hoe een model klinkt in een gecontroleerde vergelijking. Het zegt minder over hoe goed het werkt in jouw specifieke situatie — met jouw klanten, jouw productnamen, jouw accenten. Ik zou zelf willen weten hoe zo'n model omgaat met typisch Nederlandse uitdagingen: plaatsnamen, Engelse leenwoorden in een Nederlandse zin, of een klant die halverwege van onderwerp wisselt.

De bredere trend: spraak-AI wordt een commodity

Wat mij opvalt als ik naar deze ranglijst kijk, is niet zozeer dat ElevenLabs wint. Het is dat er inmiddels vijf of zes modellen zijn die dicht bij elkaar scoren. Alibaba, Cartesia, Google, ElevenLabs — de verschillen worden kleiner. Dat patroon kennen we van andere technologieën: zodra de kwaliteit overal "goed genoeg" wordt, gaat de concurrentie over prijs, snelheid en integratie.

Voor ondernemers is dat goed nieuws. Het betekent dat je niet vastzit aan één leverancier, en dat de prijzen waarschijnlijk verder zullen dalen. De vraag verschuift van "is AI-spraak goed genoeg?" naar "hoe integreer ik dit in mijn bestaande werkprocessen?"

Tot slot

Voor mij is dit vooral een signaal dat spraaktechnologie een kantelpunt nadert. Niet omdat één model spectaculair scoort, maar omdat het goedkopere, snellere model het duurdere verslaat. Dat patroon — beter én goedkoper — is precies wat technologie toegankelijk maakt voor een breder publiek. De vraag is niet meer óf AI-spraak bruikbaar is voor het MKB, maar wanneer het logisch wordt om ermee te beginnen.