New York pakt twaalf deepfake-websites aan: 1.200 slachtoffers

TL;DR

• Wat: Het Openbaar Ministerie van Manhattan heeft twaalf websites in beslag genomen die deepfake-pornografie verspreidden van zo'n 1.200 slachtoffers — overwegend vrouwen.
• Waarom relevant: Deepfake-technologie raakt niet alleen beroemdheden; de EU AI Act verplicht vanaf augustus 2026 ook MKB-bedrijven om transparant te zijn over AI-gegenereerde content.
• Wat je ermee kunt: Controleer of jouw bedrijf voldoet aan de meldplicht voor AI-gegenereerde beelden onder de EU AI Act, en weet dat medewerkers of klanten slachtoffer kunnen zijn.

Ik stuitte op een bericht van Wired over wat mogelijk de grootste juridische actie ooit is tegen websites die deepfake-pornografie verspreiden. Het Openbaar Ministerie van Manhattan heeft in één klap twaalf domeinnamen in beslag genomen. Wat mij triggerde: dit gaat niet alleen over beroemdheden in Amerika — dit raakt een technologie die steeds makkelijker beschikbaar wordt, ook in Nederland.

Wat er precies is gebeurd

District Attorney Alvin Bragg van Manhattan maakte de inbeslagname bekend van twaalf websites die werden gebruikt voor het delen, publiceren en verkopen van deepfake-video's. Volgens zijn kantoor zijn er zo'n 1.200 mensen afgebeeld in niet-consensuele seksuele content op deze sites. Het gaat overwegend om vrouwen: social media-influencers, acteurs, activisten, atleten, muzikanten en politici.

De juridische basis voor de actie is artikel 690 van de New Yorkse strafprocedurewet. Bragg noemde het zelf "verschrikkelijke schendingen van privacy die slachtoffers volgen in hun carrière en persoonlijk leven en een enorme tol eisen van hun emotioneel en mentaal welzijn."

Wat mij opvalt: het onderzoek is nog niet afgerond. De autoriteiten zoeken nog naar de mensen die deze websites beheerden en de content uploadden. Er zijn dus domeinen offline gehaald, maar de operators zijn vooralsnog niet opgepakt — althans niet in deze specifieke zaak.

Een federale actie liep er parallel aan

Het wordt nog interessanter als je het grotere plaatje bekijkt. Vrijwel gelijktijdig heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie (DOJ) samen met Homeland Security twee andere grote deepfake-sites in beslag genomen: CFAKE.com en SOCFAKE.com. Dit was de eerste publiekelijk aangekondigde domeinbeslaglegging onder de zogeheten TAKE IT DOWN Act — een federale wet die in mei 2025 van kracht werd en het publiceren van niet-consensuele intieme beelden strafbaar maakt.

De tijdlijn laat internationale samenwerking zien:

• Oktober 2025: De Italiaanse cyberpolitie ontving klachten over seksueel expliciete AI-beelden op deze sites.
• 10 juni 2026: Franse politie arresteerde een verdachte in Nice en nam cryptovaluta in beslag.
• 12 juni 2026: DOJ en Homeland Security namen beide domeinen in beslag.

Ik vind het eerlijk gezegd opmerkelijk hoe snel dit internationale karakter zichtbaar wordt. Een site die in de VS bezocht wordt, wordt beheerd vanuit Europa, betaald met crypto, en opgespoord door Italiaanse rechercheurs. Dat laat zien hoe grenzeloos dit probleem is — en hoe lastig het is om er als enkel land grip op te krijgen.

Waarom dit ook Nederlandse ondernemers raakt

Je zou kunnen denken: dit gaat over beroemdheden en pornografie, wat heeft dat met mijn bedrijf te maken? Meer dan je misschien verwacht.

Ten eerste: de technologie die hiervoor wordt gebruikt, is breed beschikbaar. Dezelfde AI-tools die deepfake-pornografie genereren, kunnen ook worden ingezet om de beeltenis van jouw medewerkers, klanten of zakenpartners te misbruiken. Stel dat je als ondernemer een team hebt dat actief is op social media — hun foto's en video's zijn potentieel bronmateriaal.

Ten tweede — en dit is concreter — treedt de EU AI Act per 2 augustus 2026 in werking voor vrijwel elk bedrijf dat AI gebruikt, inclusief het MKB. Voor deepfakes geldt daarbij altijd een meldplicht: als je AI-gegenereerde beelden maakt of verspreidt, moet je dat kenbaar maken. Dat klinkt misschien als iets dat alleen voor techbedrijven geldt, maar denk even na. Gebruik je AI om productfoto's te genereren? Om gezichten te bewerken in marketingmateriaal? Om video's te maken met avatars? Dan valt dat onder deze transparantieverplichting.

Wat de EU AI Act van je vraagt

Voor de meeste MKB-bedrijven komt het neer op drie dingen:

1. AI-geletterdheid: Zorg dat medewerkers aantoonbaar weten wat ze doen als ze AI-tools gebruiken.
2. Transparantie: Maak duidelijk wanneer klanten met AI te maken hebben — of het nu een chatbot is of gegenereerde beelden.
3. Geen verboden toepassingen: Controleer dat je geen AI-systemen inzet die onder de verbodscategorie vallen.

In Nederland is er overigens géén aparte deepfake-wet. Het kabinet heeft aangegeven dat bestaand auteursrecht, strafrecht en privacywetgeving, gecombineerd met EU-verplichtingen zoals de Digital Services Act, voldoende handvatten bieden. Er ligt wel een initiatiefvoorstel uit oktober 2025 dat iedereen het recht zou geven om het maken en verspreiden van deepfakes van hun stem of uiterlijk toe te staan of te verbieden — maar dat is nog niet aangenomen.

De schaal van het probleem

Wat deze zaak voor mij onderstreept, is de industrialisering van deepfake-misbruik. We hebben het niet over één persoon die met een laptop in een zolderkamer zit. We hebben het over twaalf websites met 1.200 slachtoffers — en dat is alleen de actie van Manhattan. Tel daar de federale inbeslagnames bij op, en je ziet een netwerk dat continenten overspant.

De TAKE IT DOWN Act verplicht platforms om gemelde deepfakes binnen 48 uur te verwijderen, op straffe van boetes en gevangenisstraf. Dat is een stap. Maar de realiteit is dat zodra één domein offline gaat, een ander kan opduiken. De arrestatie in Nice — met inbeslagname van cryptovaluta — suggereert dat er een financieel model achter zit. Dit zijn geen hobbyprojecten; het zijn verdienmodellen.

Kun je je voorstellen wat dit betekent als je zelf of een van je medewerkers slachtoffer wordt? De emotionele schade is evident, maar denk ook aan reputatieschade voor je bedrijf. Een deepfake van een directielid dat rondgaat op het internet is een crisisscenario waar de meeste MKB-bedrijven geen protocol voor hebben.

Wat betekent dit voor de toekomst

Ik denk dat we aan het begin staan van een periode waarin overheden wereldwijd worstelen met de snelheid waarmee deepfake-technologie zich ontwikkelt. De juridische acties in New York en op federaal niveau in de VS zijn signalen dat handhaving serieuzer wordt. Maar de technologie wordt tegelijkertijd toegankelijker en goedkoper.

Voor ondernemers in Nederland zie ik twee concrete aandachtspunten. Eén: zorg dat je als bedrijf bewust bent van de risico's — niet alleen als potentieel slachtoffer, maar ook als gebruiker van AI-tools die beelden genereren of bewerken. De EU AI Act maakt je daar medeverantwoordelijk voor. Twee: heb een plan voor het geval dat jouw bedrijf of medewerkers geraakt worden door deepfake-misbruik. Dat hoeft geen dik draaiboek te zijn, maar weet in ieder geval wie je belt en welke stappen je zet.

Voor mij is dit vooral een signaal dat de wereld van AI-regulering niet meer abstract is. Het zijn echte rechtszaken, echte slachtoffers, en echte consequenties — ook voor wie er niets mee te maken dénkt te hebben.