Claude vindt zwakke plekken in cryptografie — wat dat betekent

TL;DR

• Wat: Anthropic's AI-model Claude Mythos Preview heeft wiskundige zwakheden gevonden in twee cryptografische algoritmen: HAWK (een post-quantum handtekeningschema) en een vereenvoudigde versie van AES.
• Waarom relevant: Als AI zwakke plekken in versleuteling kan vinden, raakt dat uiteindelijk iedereen die data beveiligt — ook jouw bedrijf.
• Wat je ermee kunt: Vraag je IT-partner of leverancier welke cryptografische standaarden jullie systemen gebruiken en of die op de roadmap staan voor post-quantum updates.

Afgelopen week publiceerde Anthropic — het bedrijf achter Claude — onderzoek waarin hun nieuwste model, Claude Mythos Preview, eigenhandig zwakke plekken ontdekte in cryptografische algoritmen. Ik viel erover omdat cryptografie normaal gesproken het domein is van wiskundigen met jarenlange specialisatie. Dat een AI-model daar nu zelfstandig resultaten boekt, vind ik opvallend genoeg om er bij stil te staan.

Wat heeft Claude precies gevonden?

Het onderzoek beschrijft twee vondsten.

De eerste gaat over HAWK, een digitaal handtekeningschema dat is ontworpen om bestand te zijn tegen aanvallen van toekomstige kwantumcomputers. HAWK was een serieuze kandidaat in het standaardisatieproces van NIST — het Amerikaanse instituut dat bepaalt welke beveiligingsmethoden als veilig genoeg worden beschouwd.

Claude ontdekte een wiskundige symmetrie in de structuur van HAWK die eerder niemand had gezien. Het gevolg: de effectieve sleutelsterkte halveert. Concreet betekent dat dat HAWK-256 — een veelgebruikte configuratie — niet de verwachte bescherming van 2⁶⁴ biedt, maar slechts 2³⁸. Voor niet-wiskundigen: dat is het verschil tussen een kluis die miljoenen jaren standhoudt en een die in weken open kan. De voorgestelde sleutelgroottes zouden verdubbeld moeten worden om het oorspronkelijke veiligheidsniveau te halen.

De tweede vondst betreft AES, de meest gebruikte symmetrische versleutelingsstandaard ter wereld. Claude vond een nieuwe aanvalsmethode op een vereenvoudigde variant met zeven rondes (het volledige AES-128 gebruikt er tien). De methode — door Claude "Möbius Bridge" gedoopt — is 200 tot 800 keer sneller dan bestaande aanpakken voor deze variant.

Raakt dit mijn systemen?

Belangrijk: nee, niet direct. Anthropic benadrukt dat geen van beide vondsten actueel geïmplementeerde systemen raakt. HAWK is nog niet in gebruik — het is een kandidaat-standaard. En de AES-aanval werkt alleen op een academisch vereenvoudigde versie, niet op de volledige tien-ronde variant die in de praktijk draait. Een aanval op volledig AES zou volgens de onderzoekers honderden miljoenen dollars kosten.

Maar dat is niet het hele verhaal.

Waarom dit toch relevant is voor ondernemers

Je zou kunnen denken: als het mijn systemen niet raakt, waarom zou ik me er dan druk om maken? Ik denk dat het antwoord in de richting zit, niet in het specifieke resultaat.

Wat mij opvalt, is het tempo. Eén onderzoeker werkte ongeveer zestig uur samen met Claude aan de HAWK-aanval. De AES-ontdekking deed Claude vrijwel volledig zelfstandig, gestuurd door een geautomatiseerd raamwerk dat één andere onderzoeker had opgezet. De kosten: elk traject zo'n 100.000 dollar aan API-gebruik.

Dat klinkt als veel geld. Maar vergelijk het met een heel onderzoeksteam van cryptografen dat maanden of jaren aan hetzelfde probleem werkt. Wat hier eigenlijk gebeurt, is dat AI het tempo van beveiligingsonderzoek enorm versnelt — zowel voor verdedigers als, mogelijk, voor aanvallers.

Kun je je voorstellen wat dit betekent als je als ondernemer data verwerkt van klanten, medewerkers of leveranciers? De encryptie die je data vandaag beschermt, wordt continu getest. Dat is op zich goed — zo werkt cryptografie: je stressttest algoritmen zodat je weet wat standhoudt. Maar het betekent ook dat de houdbaarheid van beveiligingsstandaarden korter kan worden.

Wat deed Claude nog meer?

Naast HAWK en AES vond Claude ook aanvallen op minder bekende algoritmen:

• LEA (13 rondes): een praktische sleutelherstel-aanval die minder dan 2³⁰ leesbare tekstfragmenten nodig heeft en in minder dan een uur draait.
• Serpent-128 (6 rondes): volledige sleutelherstel.
• Beperkte verbeteringen op Salsa20, Poseidon en SHA-1.

Voor de LEA-aanval is het woord "praktisch" relevant — dit is geen theoretische exercitie meer, maar iets dat op gewone hardware kan draaien. Dat is een ander kaliber dan de academische AES-variant.

Hoe Anthropic hiermee omgaat

Wat ik ook het vermelden waard vind: Anthropic heeft de resultaten niet zomaar naar buiten gebracht. Ze hebben vooraf academici geraadpleegd van onder meer ETH Zürich, Tel Aviv University en de Universiteit van Haifa. De HAWK-bevindingen zijn gedeeld met de oorspronkelijke ontwerpers. En de Amerikaanse overheid en industriepartners kregen vooraf bericht.

Dat is verantwoord, en het is ook nodig. Want als AI-modellen steeds beter worden in het vinden van cryptografische zwakheden, moet je nadenken over wie toegang heeft tot die modellen en onder welke voorwaarden. Anthropic heeft ook samen met universiteiten een benchmark ontwikkeld — CryptanalysisBench — om te meten hoe goed AI-modellen zijn in dit type analyse. Dat is een stap richting transparantie.

Tegelijkertijd is er een spanning. De onderzoekers merkten op dat menselijke experts nu al moeite hebben om de resultaten van Claude te verifiëren. De validatie van de AES-aanval kostte honderden uren, deels omdat de onderzoekers zelf cryptografie moesten bijleren. Stel dat je als organisatie wilt beoordelen of jouw versleuteling nog voldoet — dan heb je straks niet alleen de juiste tools nodig, maar ook mensen die de output van die tools kunnen interpreteren.

Wat dit betekent voor de Nederlandse praktijk

Voor de meeste MKB-ondernemers is cryptografie iets dat "gewoon werkt" — het zit ingebakken in je e-mailprovider, je webshop, je betaalsysteem. Je hoeft er niet dagelijks over na te denken, en dat hoeft ook niet te veranderen.

Maar ik denk dat dit onderzoek wel een aanleiding is om twee dingen te doen:

1. Weet wat je gebruikt. Vraag je IT-leverancier of hostingpartij welke encryptiestandaarden ze toepassen. Niet omdat je er zelf iets mee hoeft te doen, maar omdat je wilt weten dat iemand het bijhoudt.
2. Houd post-quantum cryptografie op je radar. De Nederlandse overheid en organisaties als het NCSC volgen de NIST-standaardisatie. Als daar veranderingen komen — en die komen — dan wil je niet de laatste zijn die ervan hoort.

Voor mij is dit vooral een signaal dat AI niet alleen productiviteitstools levert, maar ook fundamentele technologie kan testen en uitdagen. Dat is krachtig, en het vraagt om aandacht — niet om paniek, maar om bewustzijn dat de beveiligingswereld in een hogere versnelling aan het schakelen is.