OpenAI koppelt ChatGPT aan medische dossiers via Epic

TL;DR

• Wat: OpenAI integreert ChatGPT Health met het elektronisch patiëntendossier van Epic Systems, zodat artsen patiëntgegevens via AI kunnen raadplegen.
• Waarom relevant: Epic wordt ook in Nederlandse ziekenhuizen gebruikt — deze ontwikkeling raakt de zorgsector en bedrijven die daar omheen werken.
• Wat je ermee kunt: Volg hoe AI-integraties in de zorg zich ontwikkelen, vooral als je diensten of producten aan zorginstellingen levert.

Ik las vanochtend dat OpenAI een integratie heeft aangekondigd tussen ChatGPT Health en Epic Systems, het elektronisch patiëntendossier dat wereldwijd bij meer dan 325 miljoen patiëntdossiers wordt gebruikt. Wat mij hier direct opvalt: dit is niet zomaar een experiment. Dit is AI die toegang krijgt tot échte medische gegevens, in een omgeving waar fouten levensgrote gevolgen kunnen hebben.

Wat de integratie precies inhoudt

De koppeling geeft artsen de mogelijkheid om patiëntgegevens te importeren in ChatGPT en daar vragen over te stellen. Denk aan het samenvatten van afspraaknotities, laboratoriumuitslagen, medicatieoverzichten en specialistenbrieven. Volgens TechCrunch werkt ChatGPT in sommige gevallen zelfs direct binnen het EPD-systeem (elektronisch patiëntendossier), zodat de arts het patiëntendossier niet hoeft te verlaten.

Een belangrijk detail: de toegang is read-only. ChatGPT kan gegevens lezen, maar schrijft niets terug naar het dossier. Het systeem kan geen medicijnen voorschrijven, geen orders plaatsen en geen klinische documentatie wijzigen. Dat is een bewuste keuze, en wat mij betreft een verstandige.

Daarnaast is er een Healthcare Public Data-plugin die informatie ophaalt uit bronnen als ClinicalTrials.gov, PubMed en RxNorm. Hiermee kunnen artsen aanvullende informatie over medicijnen, klinische studies en verzekeringsdekkingen raadplegen.

De veiligheidscijfers — en de kanttekeningen

OpenAI meldt dat het 4.300 artsen heeft bevraagd over 27 klinische toepassingen en dat 99,1 procent van de AI-antwoorden als veilig werd beoordeeld. Dat klinkt indrukwekkend — en op papier is het dat ook.

Maar ik vind het belangrijk om hier iets bij stil te staan. In de zorg is 0,9 procent onveilige antwoorden niet zomaar een statistiek. Als 300 miljoen gezondheidsgerelateerde vragen per week worden gesteld — een cijfer dat OpenAI zelf noemt — dan gaat het potentieel om miljoenen antwoorden die niet kloppen. In een sector waar een verkeerd medicatieadvies direct fysieke schade kan veroorzaken.

Dat dit geen theoretisch risico is, blijkt uit de rechtszaken die al lopen. Volgens TechCrunch heeft een pastor uit Florida een rechtszaak aangespannen na wat wordt omschreven als "een bijna fatale aanbeveling". Familieleden van andere patiënten hebben eveneens rechtszaken aangespannen wegens onjuist doseringsadvies. OpenAI benadrukt zelf dat AI niet geschikt is voor diagnose of behandeling — maar de vraag is of dat onderscheid in de praktijk helder genoeg blijft.

Privacyzorgen: wat gebeurt er met de data?

Een punt dat mij misschien nog meer bezighoudt, is de privacykant. Privacyorganisaties — waaronder de Electronic Privacy Information Center (EPIC, niet te verwarren met Epic Systems) — waarschuwen dat medische gegevens die via ChatGPT Health worden verwerkt, buiten de bescherming van HIPAA kunnen vallen. HIPAA is de Amerikaanse federale privacywet voor gezondheidsinformatie. Volgens The Record worden gegevens die consumenten zelf koppelen — bijvoorbeeld via Apple Health — alleen nog beschermd door OpenAI's eigen gebruiksvoorwaarden.

Voor de professionele koppeling met Epic geldt dat zorginstellingen een zogeheten Business Associate Agreement (BAA) met OpenAI moeten sluiten, een contract dat HIPAA-compliance regelt. Dat biedt meer waarborgen dan de consumentenvariant. Maar het feit dat dezelfde AI-omgeving voor zowel consumenten als professionals wordt gebruikt, roept vragen op over hoe waterdicht die scheiding in de praktijk is.

Wat betekent dit voor Nederland?

En hier wordt het voor mij als iemand die vanuit Nederland naar dit soort ontwikkelingen kijkt, extra interessant. Epic is namelijk geen onbekende in de Nederlandse zorg. Het UMCG in Groningen werkt al sinds eind 2017 met Epic, Maastricht UMC+ is overgestapt naar Epic, en volgens Medisch Contact geven ziekenhuisbestuurders op meerdere fronten de voorkeur aan Epic boven concurrent ChipSoft.

Dat betekent dat de infrastructuur voor dit soort AI-integraties in Nederlandse ziekenhuizen al deels aanwezig is. De stap van "Epic in het UMCG" naar "ChatGPT Health in het UMCG" is technisch kleiner dan je misschien denkt. De juridische en ethische stap is echter een ander verhaal. In Europa hebben we de AVG (GDPR), die op meerdere punten strenger is dan HIPAA. Medische gegevens vallen onder de zwaarst beschermde categorie persoonsgegevens. Een AI-model dat meeleest in patiëntendossiers zou onder de AVG aan strenge eisen moeten voldoen — van een Data Protection Impact Assessment tot expliciete rechtsgrond voor verwerking.

Stel dat je als ondernemer diensten levert aan zorginstellingen — van IT-ondersteuning tot administratieve software. Dan is het goed om te beseffen dat de verwachtingen van je klanten gaan verschuiven. Als artsen in de VS gewend raken aan AI die hun dossiers samenvat, zullen Nederlandse collega's dat ook willen. De vraag is niet óf dit naar Europa komt, maar onder welke voorwaarden.

De bredere trend: AI als meelezer

Wat mij aan deze ontwikkeling opvalt, is dat het past in een breder patroon. AI wordt steeds vaker ingezet niet om beslissingen te nemen, maar om informatie te verwerken en samen te vatten. De read-only beperking van deze Epic-integratie is daar een goed voorbeeld van: de AI leest mee, maar handelt niet. Het is een assistent die het dossier voorbereidt, niet een arts die het dossier invult.

Wat is daar interessant aan voor ondernemers?

Dezelfde aanpak — AI als meelezer — is toepasbaar in veel meer sectoren. Denk aan juridische dossiers, financiële jaarrekeningen, contractbeheer, klantenservice-logboeken. De les uit de zorgsector is dat je heel precies moet nadenken over drie dingen: wat mag de AI wel en niet doen, wie is verantwoordelijk als het misgaat, en hoe bescherm je de privacy van de mensen wier gegevens worden verwerkt.

Voor mij is dit vooral een signaal dat de discussie over AI in gevoelige sectoren nu echt concreet wordt. Het gaat niet meer over wat AI "zou kunnen" — het gaat over wat er vandaag wordt uitgerold, met echte patiëntgegevens, voor echte artsen. En de vragen die dat oproept over veiligheid, aansprakelijkheid en privacy, zijn precies de vragen die elke ondernemer zichzelf moet stellen voordat AI toegang krijgt tot de gevoelige data van zijn bedrijf.