Altman, Musk en Amodei willen AI-ontwikkeling afremmen

TL;DR

• Wat: De CEO's van OpenAI, xAI en Anthropic roepen gezamenlijk op om de ontwikkeling van de krachtigste AI-modellen bewust te vertragen.
• Waarom relevant: Als de drie grootste AI-bedrijven zelf op de rem trappen, verandert dat het tempo waarin nieuwe AI-tools op de markt komen — en dus ook jouw plannen ermee.
• Wat je ermee kunt: Houd rekening met mogelijke vertragingen in nieuwe AI-functionaliteit en gebruik de komende maanden om je huidige AI-inzet goed op orde te krijgen.

Dit weekend gebeurde iets wat ik niet snel had verwacht: drie van de machtigste figuren in de AI-wereld — Dario Amodei (Anthropic), Sam Altman (OpenAI) en Elon Musk (xAI) — waren het publiekelijk met elkaar eens. Ze vinden allemaal dat de ontwikkeling van de allernieuwste AI-modellen bewust vertraagd moet worden. Ik vind dat opvallend genoeg om er even bij stil te staan.

Wat er precies is gezegd

Het begon op 12 september met een essay van Dario Amodei, getiteld "We Must Pace the Frontier". Amodei is de CEO van Anthropic, het bedrijf achter Claude. In zijn stuk beschrijft hij een driestappenplan om de snelheid waarmee de krachtigste AI-systemen worden ontwikkeld bewust af te remmen.

Die drie stappen zijn:

1. Onafhankelijke beoordelaars toelaten — externe organisaties zoals METR (een AI-veiligheidsorganisatie) krijgen permanent toegang tot de meest geavanceerde systemen, op het niveau van een medewerker. Anthropic heeft zich hier al eenzijdig aan gecommitteerd.
2. Samenwerking tussen AI-bedrijven — de grote labs in het Westen zouden gezamenlijke veiligheidsnormen moeten afspreken.
3. Internationale afspraken — uiteindelijk zouden ook andere landen, waaronder China, mee moeten doen.

Uren na publicatie reageerde Elon Musk op X met drie woorden: "Dario is right." Sam Altman sloot zich aan en schreef: "I agree with Dario that we need to pace the frontier. This has been a primary topic of discussions we've had at OpenAI in recent weeks."

Wat mij hier opvalt: dit zijn drie partijen die normaal gesproken flink met elkaar concurreren — en in het geval van Altman en Musk zelfs in een juridisch conflict verwikkeld zijn. Dat ze nu dezelfde boodschap uitdragen, is op z'n minst opmerkelijk.

Waarom nu?

Amodei noemt in zijn essay een concreet risico: zonder vertraging zouden AI-systemen binnen zes tot twaalf maanden zogenaamde persistent bots kunnen produceren — autonome programma's die volgens hem honderden miljarden aan schade kunnen veroorzaken. Ik kan dat getal niet onafhankelijk verifiëren, maar het geeft wel aan hoe Amodei zelf de urgentie inschat.

Er zit ook een juridisch element in het voorstel. Amodei schrijft dat bepaalde vormen van samenwerking tussen concurrenten nu wettelijk lastig zijn vanwege mededingingsregels. Hij vraagt de Amerikaanse overheid daarom om een smalle antitrust waiver — een vrijstelling zodat AI-bedrijven onderling over veiligheid mogen praten zonder beschuldigd te worden van kartelvorming.

En daar zit precies het spanningsveld.

De kritiek: kartelvorming of veiligheid?

David Sacks, voormalig AI-beleidsadviseur van het Witte Huis, reageerde scherp. Zijn woorden: "Stop pretending you need to suspend antitrust law in order to create a cartel." Sacks stelt dat de voorgestelde beoordelaars financieel verbonden zijn met Anthropic en dat de veiligheidsnormen vooral kleinere startups zouden benadelen — terwijl de gevestigde partijen de regels schrijven.

Ik vind dit een punt dat je serieus moet nemen. Het doet denken aan hoe grote techbedrijven in het verleden regulering omarmden op het moment dat ze zelf al marktleider waren. Dat maakt het voorstel niet per se onoprecht, maar het is goed om die dynamiek te zien.

President Trump wuifde de oproep weg. Zijn positie is helder: de VS moet China voorblijven in AI, en vertraging past niet in dat plaatje. "Whoever wins AI wins," aldus Trump. Zijn minister van Financiën Scott Bessent formuleerde het nog scherper: "There is no day after tomorrow if China wins at this."

Het is dus geen eensgezind beeld in Washington. De bedrijven willen vertragen, de overheid wil versnellen. Dat maakt de uitkomst onvoorspelbaar.

Wat betekent dit voor Nederlandse ondernemers?

Misschien denk je: dit is een Amerikaans verhaal, wat heb ik eraan? Ik denk dat er twee dingen relevant zijn.

Het tempo van nieuwe tools kan veranderen

Als de drie grootste AI-labs daadwerkelijk gas terugnemen, dan verschijnen nieuwe modellen en mogelijkheden minder snel. Dat heeft direct effect op de tools die jij als ondernemer gebruikt of overweegt. Stel dat je net een investering in een AI-toepassing hebt gepland op basis van verwachte verbeteringen — dan is het verstandig om die aanname te heroverwegen.

Tegelijkertijd: als het tempo omlaag gaat, krijg je ook meer tijd om de huidige generatie tools goed te leren kennen en in te bedden in je bedrijfsprocessen. Dat is niet per se slecht nieuws.

De EU AI Act komt er sowieso aan

Ongeacht wat er in Washington besloten wordt, geldt in Europa de EU AI Act vanaf augustus 2026. Voor de meeste MKB-bedrijven komt dat neer op drie verplichtingen: aantoonbare AI-geletterdheid van medewerkers, transparantie richting klanten wanneer ze met AI communiceren, en geen verboden AI-toepassingen gebruiken.

Uit KVK-onderzoek blijkt dat slechts 7 procent van de Nederlandse ondernemers goed op de hoogte is van deze wet. Dat is een opvallend laag percentage, zeker nu de deadline dichtbij is. De strenge eisen voor hoog-risicosystemen zijn overigens uitgesteld naar december 2027, maar de basisverplichtingen gelden wel al.

Kun je je voorstellen wat het betekent als je straks een boete riskeert omdat je niet kunt aantonen dat je team weet hoe het met AI omgaat? Dat klinkt misschien overdreven, maar de boetes lopen op tot 3 procent van je wereldwijde jaaromzet — met voor het MKB overigens het laagste wettelijke maximum.

Een zeldzaam moment van eensgezindheid

Voor mij is dit vooral een signaal dat de AI-industrie zelf begint te twijfelen aan het tempo. Niet vanuit de buitenkant — door overheden of activisten — maar vanuit de boardrooms van de bedrijven die de technologie maken. Of dat oprechte bezorgdheid is of strategisch positioneren, dat weet ik eerlijk gezegd niet. Waarschijnlijk een combinatie.

Wat ik wel denk: als ondernemer is het verstandiger om nu te investeren in het goed gebruiken van wat er al is, dan om te wachten op de volgende grote sprong. Die sprong komt misschien later dan verwacht — en de regels voor wat je ermee mag doen, worden in de tussentijd alleen maar duidelijker.