AI en genetica brengen uitgestorven dieren terug — wat betekent dat?

TL;DR

• Wat: Colossal Biosciences, een biotechbedrijf met een waardering tot $30 miljard, gebruikt AI en genetica om uitgestorven diersoorten terug te brengen — van de mammoet tot de dodo.
• Waarom relevant: De technologie achter de-extinctie (synthetische biologie, AI-genomica) heeft spin-offs die nu al relevant zijn voor gezondheidszorg, landbouw en materiaalverwerking.
• Wat je ermee kunt: Volg de ontwikkeling van synthetische biologie als sector — de markt groeit naar ruim $31 miljard in 2029 en raakt steeds meer bedrijfstakken.

Ik viel over een bericht van TechCrunch waarin staat dat het terugbrengen van uitgestorven dieren niet langer sciencefiction is, maar de missie van een miljardenbedrijf. Dat prikkelde mijn nieuwsgierigheid, want achter die spectaculaire kop zit een verhaal over AI, synthetische biologie en een groeimarkt die ook voor Nederlandse ondernemers interessant begint te worden.

Van sciencefiction naar laboratorium

Het bedrijf in kwestie is Colossal Biosciences, opgericht door CEO Ben Lamm en gevestigd in Dallas, Texas. Hun missie klinkt als een filmscript: uitgestorven diersoorten terugbrengen via genetische engineering. Op dit moment werken ze aan vijf projecten tegelijk — de wolharige mammoet, de thylacine (de Tasmaanse tijger), de dodo, de schrikwolf en de moa (een uitgestorven reuzenvogel uit Nieuw-Zeeland).

De cijfers zijn opvallend. Colossal haalde $200 miljoen op in een Series C-ronde bij een waardering van $10,2 miljard. Volgens meerdere bronnen, waaronder Crunchbase en de Eastern Herald, is het bedrijf nu in gesprek om kapitaal op te halen tegen een waardering van $20 tot $30 miljard — een verdrievoudiging in zestien maanden.

Wat mij hier opvalt: er is nog geen enkel uitgestorven dier daadwerkelijk teruggebracht. Colossal verwacht mammoetachtige embryo's te produceren in 2026 en levende kalveren in 2028. Dat zijn planningen, geen resultaten. Meerdere bronnen wijzen hier ook kritisch op. Het is eerlijk om dat erbij te vermelden: investeerders kopen op dit moment potentieel, geen bewezen product.

Wat AI hier doet

De rol van kunstmatige intelligentie in dit verhaal is wat mij betreft het meest relevante onderdeel voor wie niet per se in de biologie zit. AI wordt ingezet om enorme hoeveelheden genetische data te analyseren, biologische systemen te modelleren en voorspellingen te doen over hoe aangepaste genen zich zullen gedragen in een levend organisme.

Denk aan zogeheten genomic language models — AI-modellen die DNA-sequenties lezen en interpreteren zoals een taalmodel tekst leest. In plaats van woorden en zinnen verwerken ze de letters van het genetisch alfabet (A, T, C, G) om patronen te herkennen en voorspellingen te doen.

Colossal heeft daarnaast een aparte AI-tak afgesplitst: Astromech. Dit bedrijf bouwt aan wat zij een 'voorspellende motor voor biologie' noemen — een systeem dat evolutie, ziekterisico's en kwetsbaarheden in ecosystemen wil voorspellen vóórdat ze zich voordoen. Astromech is nog geen negen maanden oud en heeft volgens berichten al een waardering van $2 miljard bereikt, zonder omzet te draaien. Dat geeft aan hoeveel vertrouwen investeerders hebben in de combinatie van AI en biologie, maar ook hoeveel van die waardering op verwachting is gebaseerd.

Meer dan mammoeten: de spin-offs

Ik vind het eerlijk gezegd fascinerend dat de-extinctie eigenlijk niet het hoofdproduct is. Het is eerder het vlaggenschip dat de aandacht trekt, terwijl de onderliggende technologie in meerdere richtingen wordt uitgerold. Colossal heeft drie spin-offs:

Form Bio

Een platform dat computationele biologie-tools aanbiedt aan externe klanten. Stel dat je als ondernemer in de voedingsindustrie of farmaceutische sector werkt — dit soort tools kunnen helpen bij het analyseren van biologische data zonder dat je zelf een heel onderzoeksteam hoeft op te bouwen.

Breaking

Dit bedrijf gebruikt gemanipuleerde biologie om plastics af te breken. Dat raakt direct aan de circulaire economie — een thema dat in Nederland hoog op de agenda staat.

Astromech

De AI-voorspellingstak die ik eerder noemde. Denk aan toepassingen in de landbouw (welke gewassen zijn kwetsbaar voor welke ziekten?) of de gezondheidszorg (voorspellen van ziekterisico's op basis van genetische patronen).

Daarnaast ondersteunt de Colossal Foundation een mRNA-vaccin tegen olifantenherpes dat nu in vijf Amerikaanse dierentuinen wordt getest, en AI-gestuurd onderzoek naar wolven-communicatie in Yellowstone.

Wat betekent dit voor een Nederlandse ondernemer?

Je denkt misschien: leuk, mammoeten, maar wat heb ik daaraan? Dat is een terechte vraag. Ik denk dat het antwoord niet in de mammoet zit, maar in de technologie eromheen.

De synthetische biologie-markt groeide naar $12 miljard in 2023 en wordt geschat op ruim $31,5 miljard in 2029. Nederland loopt internationaal mee in deze sector. Het RIVM volgt de ontwikkelingen actief, en de vraag naar expertise in bio-informatica en data-analyse groeit. De focus ligt op drie pijlers: gepersonaliseerde geneeskunde, synthetische biologie en circulaire bioproductie.

Kun je je voorstellen wat dit betekent als je bijvoorbeeld in de voedselproductie, landbouw of materiaalverwerking zit? De tools die nu worden ontwikkeld om een mammoet te reconstrueren, worden morgen ingezet om gewassen resistenter te maken, nieuwe materialen te produceren via micro-organismen, of biologische processen in je productieketen te optimaliseren.

Dat is het patroon dat ik hier zie: spectaculaire koppen over uitgestorven dieren, maar daaronder een laag technologie die steeds breder toepasbaar wordt. Zoals AI begon als onderzoekstool en nu in vrijwel elke sector opduikt, zou synthetische biologie dezelfde weg kunnen volgen.

De kritische kanttekening

Ik wil hier eerlijk over zijn: er is ook een serieuze kritische kant. Het TechCrunch-artikel stelt zelf de vraag of het terugbrengen van uitgestorven dieren een doorbraak in natuurbehoud is, of juist een afleiding van het beschermen van de ecosystemen die we nu al hebben.

Daarnaast is een waardering van $20 tot $30 miljard voor een bedrijf zonder omzet uit zijn kernproduct — het daadwerkelijk terugbrengen van een diersoort — op zijn minst opvallend te noemen. De spin-offs draaien wel al omzet, maar de vraag blijft of de centrale belofte haalbaar is binnen de gestelde termijnen.

Ik denk dat dit een goed voorbeeld is van een breder fenomeen: AI-gedreven bedrijven die enorme waarderingen krijgen op basis van potentieel. Dat is niet per definitie verkeerd — veel van de grootste techbedrijven begonnen zo — maar het vraagt wel om nuchterheid bij het interpreteren van de cijfers.

Afsluiting

Voor mij is dit vooral een signaal dat de grenzen tussen technologiesectoren steeds verder vervagen. AI is niet meer alleen iets van softwarebedrijven; het kruipt nu letterlijk de biologie in. En de toepassingen die daaruit voortkomen — van plasticafbraak tot ziektevoorspelling — raken sectoren waar ook Nederlandse ondernemers in opereren. Of de mammoet ooit terugkomt weet ik niet. Maar de technologie die ervoor wordt ontwikkeld, die is er al.