Bedrijven pompen vers geld in OpenAI en Anthropic

TL;DR

• Wat: 68% van de bedrijven die meer uitgeven aan OpenAI of Anthropic doet dat met nieuw budget — niet door te schuiven uit andere potjes.
• Waarom relevant: AI-uitgaven groeien structureel, niet incidenteel. Dat heeft gevolgen voor hoe jij als ondernemer je eigen AI-budget plant.
• Wat je ermee kunt: Kijk of jouw AI-uitgaven nog als 'experiment' op de begroting staan of dat het tijd is voor een eigen budgetlijn.

Ik viel deze week over cijfers van onderzoeksbureau Futurum Group. Ze volgen hoe grote bedrijven hun geld verdelen over AI-aanbieders als OpenAI en Anthropic — en de verschuiving die ze meten, vind ik opvallend genoeg om er even bij stil te staan. Niet omdat het alleen over grote corporates gaat, maar omdat het iets zegt over waar AI-uitgaven naartoe bewegen.

Vers geld, geen verschuiving

Het meest in het oog springende cijfer: in september 2026 kwam 68% van de budgetverhogingen voor OpenAI en Anthropic uit nieuw of aanvullend budget. In juni was dat nog 52%. Dat is een flinke stijging in drie maanden.

Wat dit betekent? Bedrijven schrapen niet langer geld bij elkaar uit andere AI-potjes om hun OpenAI- of Anthropic-rekening te betalen. Ze creëren er budget voor. Slechts 16% haalde geld weg bij een andere AI-leverancier, terwijl dat in juni nog 24% was.

Ik vind dit een interessant signaal. Als bedrijven geld verschuiven tussen leveranciers, is dat een nulsomspel — de ene wint, de andere verliest. Maar als er vers geld bijkomt, zegt dat iets over hoe serieus organisaties AI inmiddels nemen. Het is geen experiment meer dat je financiert vanuit een overschotje. Het wordt een structurele kostenpost.

Bijna de helft geeft meer uit dan gepland

Een tweede onderzoek van Futurum Group, gebaseerd op 1.636 technologiebeslissers wereldwijd, laat zien dat 46,9% van de ondervraagde organisaties méér aan AI uitgeeft dan begroot. Slechts 5,6% kwam onder budget uit. Nog eens 10% had überhaupt geen formeel AI-budget om tegen te meten.

Van de organisaties die boven budget zitten, vraagt 47,6% simpelweg aanvullend budget aan. 43,3% absorbeert de kosten en rekent later af. Opvallend: slechts 17,2% zet de rem erop door AI-initiatieven te pauzeren of te verkleinen.

Waar komt dat extra geld vandaan?

Als organisaties binnen het IT-budget moeten schuiven, gaat dat vaak ten koste van externe consultants en contractors (60,9%). Dat is logisch — als AI-tools werk overnemen dat je eerder uitbesteedde, verschuift het budget mee. Maar het heeft ook een keerzijde: 60,2% van de getroffen organisaties snijdt in IT-support en helpdesk, en 58,4% vermindert software-ontwikkelcapaciteit.

Kun je je voorstellen wat dat betekent als je als MKB'er samenwerkt met IT-dienstverleners? De kans bestaat dat hun prioriteiten verschuiven — of dat hun beschikbaarheid verandert — omdat hun opdrachtgevers budgetten herordenen.

OpenAI en Anthropic: twee verschillende verhalen

Wat ik ook interessant vind in de Futurum-data: OpenAI en Anthropic groeien allebei, maar op een andere manier.

Bij OpenAI komt volgens het onderzoek 82% van de budgetgroei uit nieuw geld (was 65% in juni). Het bedrijf beweegt bovendien stevig richting grotere klanten: 47% van hun klantenbestand geeft nu tussen de 100.000 en 1 miljoen dollar uit, terwijl dat in maart nog 24% was.

Bij Anthropic ligt het aandeel nieuw budget op 60%. Maar er zijn ook signalen die aandacht verdienen: vier van de 39 respondenten verminderden hun Anthropic-uitgaven in september — in juni deed niemand dat. Klachten over prijswijzigingen en onvoorspelbaar gedrag bij nieuwe modelreleases namen toe. Tegelijkertijd noemen klanten die wél overstappen van OpenAI naar Anthropic de kwaliteit van Claude Code en kostenvoordelen als redenen.

Ik denk dat dit laat zien hoe snel de dynamiek kan kantelen in deze markt. Groei en onvrede bestaan naast elkaar — soms bij dezelfde leverancier.

Wat dit voor Nederlandse ondernemers betekent

Je denkt misschien: dit gaat over grote internationale bedrijven, wat heb ik hieraan? Ik snap die reactie, maar ik zie een paar relevante verbanden.

Ten eerste: ook in Nederland groeit de AI-adoptie snel. Volgens recente cijfers wil 84% van het Nederlandse MKB de komende drie jaar meer in AI investeren — het hoogste percentage van alle onderzochte Europese landen. Maar 76% van die implementaties faalt, en slechts 7% kent de verplichtingen vanuit de EU AI Act. Die combinatie van hoge ambities en beperkte kennis vind ik zorgwekkend.

Ten tweede: de budgetpatronen van grote bedrijven sijpelen door naar het MKB. Als corporates structureel meer uitgeven aan AI-tools, zal dat de prijzen en het aanbod beïnvloeden. OpenAI en Anthropic richten zich steeds meer op enterprise-klanten. Wat mij betreft is de vraag: blijft het aanbod voor kleinere gebruikers even toegankelijk en betaalbaar?

Praktische overwegingen

Voor een MKB-ondernemer die nu met AI-tools werkt of dat overweegt, zijn er drie dingen om in de gaten te houden:

1. Budgettering: Als bijna de helft van de grote bedrijven boven budget uitkomt op AI, is dat een waarschuwing. Plan niet te krap. De typische eerste investering voor een Nederlands MKB-bedrijf ligt tussen de 5.000 en 50.000 euro, met doorlopende kosten van 500 tot 2.000 euro per maand. Neem die doorlopende kosten mee — ze groeien vaak sneller dan verwacht.

2. Leverancierskeuze: De markt beweegt snel. Wat vandaag de beste prijs-kwaliteitverhouding biedt, kan over drie maanden anders liggen. Dat is geen reden om te wachten, wel om niet alles op één kaart te zetten.

3. Data governance: Grote bedrijven noemen databeleid als een van de drie belangrijkste factoren bij hun AI-leverancierskeuze. Dat geldt voor het MKB net zo goed — misschien zelfs meer, omdat je minder juridische capaciteit hebt om problemen achteraf op te lossen.

De onderliggende vraag

Wat ik uit al deze cijfers haal, is eigenlijk één centrale vraag: is de groei van AI-budgetten duurzaam, of bouwen we een kostenstructuur op die straks moeilijk terug te draaien is?

Dat 68% van de budgetgroei uit nieuw geld komt, suggereert dat bedrijven bewust kiezen om meer uit te geven. Maar dat bijna de helft boven budget uitkomt, suggereert dat de werkelijke kosten lastig te voorspellen zijn. Die twee dingen staan op gespannen voet.

Voor mij is dit vooral een signaal dat AI-uitgaven volwassen aan het worden zijn — met alle groeipijnen die daarbij horen. Niet iets om bang voor te zijn, wel iets om nuchter naar te kijken. Vooral als ondernemer met een beperkt budget en weinig ruimte voor verrassingen.